Biz Gazeteciyiz

Sansür yasası neler getiriyor?

Sansür yasası olarak adlandırılan ve sosyal medyaya ilişkin düzenlemeleri içeren kanun teklifi, TBMM’de görüşülerek kabul edildi. Sansür yasası teklife göre, Türkiye’den günlük erişimi 1 milyondan fazla olan yurt dışı kaynaklı sosyal medya platformları en az 1 kişiyi Türkiye’de temsilci olarak belirleyecek.

Sansür yasası olarak adlandırılan yasal düzenleme Meclis’ten geçti Sosyal medyaya ilişkin düzenlemeleri içeren kanun teklifiyle İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun’a ‘sosyal ağ sağlayıcı’ şeklinde yeni bir tanımlama getiriliyor.

Teklifle, İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun’a ‘sosyal ağ sağlayıcı’ şeklinde yeni bir tanımlama getiriliyor.

Bu kapsamda kullanıcıların internet ortamında sosyal etkileşim amacıyla metin, görüntü, ses, konum gibi içerikleri oluşturmalarına, görüntülemelerine veya paylaşmalarına imkan sağlayan gerçek veya tüzel kişiler, sosyal ağ sağlayıcı olarak tanımlanacak.

 Teklifte yer alan düzenlemelerden öne çıkanlar şöyle:

Türkiye’den günlük erişimi 1 milyondan fazla olan yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcı, en az 1 kişiyi Türkiye’de temsilci olarak belirleyecek. Sosyal ağ sağlayıcı, bu kişinin kimlik ve iletişim bilgilerini Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’na (BTK) bildirecek. Temsilcinin gerçek kişi olması halinde Türkiye yurttaşı olması zorunlu olacak.

Temsilci belirleme ve bildirme yükümlülüğünü yerine getirmeyen sosyal ağ sağlayıcıya, BTK tarafından bildirimde bulunulacak. Bildirimden itibaren 30 gün içinde bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde sosyal ağ sağlayıcıya BTK Başkanı tarafından 10 milyon lira idari para cezası verilecek. Verilen idari para cezasının tebliğinden itibaren 30 gün içinde bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde 30 milyon lira daha idari para cezası verilecek.

REKLAM YASAĞI VE BANT GENİŞLİĞİNİN DARALTILMASI

Reklam yasağı kararının verildiği tarihten itibaren 3 ay içinde bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde BTK Başkanı, sosyal ağ sağlayıcının internet trafiği bant genişliğinin yüzde 50 oranında daraltılması için sulh ceza hakimliğine başvurabilecek. Başvurunun kabulüne ilişkin hakim kararının uygulanmasından itibaren 30 gün içinde söz konusu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde BTK Başkanı, sosyal ağ sağlayıcının internet trafiği bant genişliğinin yüzde 90 oranına kadar daraltılması için sulh ceza hakimliğine başvurabilecek.

Hakim tarafından verilen kararlar erişim sağlayıcılara bildirilmek üzere BTK’ye gönderilecek. Kararların gereği, bildirimden itibaren derhal ve en geç 4 saat içinde erişim sağlayıcıları tarafından yerine getirilecek.

8 SAAT İÇİNDE CEVAP ZORUNLULUĞU

Kullanıcıların kişilik haklarının ihlali durumunda ise 48 saat kuralı uygulanacak. Sosyal ağ sağlayıcıdan 48 saat içinde bir cevap gelmezse o sosyal ağ merkezine 5 milyon TL ceza kesilecek. Bu yerine getirilmezse 10 milyon idari ceza uygulanacak.

BTK Başkanı tarafından, sosyal ağ sağlayıcıya ‘içeriğin yayından çıkarılması ve erişimin engellenmesi’ ile ‘özel hayatın gizliliği nedeniyle içeriğe erişimin engellenmesi’ başvurusuna 48 saat içinde cevap vermemesi halinde 5 milyon lira, içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi kararlarını uygulamaması halinde ise 10 milyon lira idari para cezası verilecek.

Sosyal ağ sağlayıcılar hakkında ‘erişimin engellenmesi kararı ve yerine getirilmesi’ ile ‘gecikmesinde sakınca bulunan hallerde içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi’ kapsamında verilecek idari para cezaları 1 milyon lira, ‘erişimin engellenmesi kararı ve yerine getirilmesi’ ile ‘içeriğin yayından çıkarılması ve erişimin engellenmesi’ kapsamında verilecek adli para cezaları ise 50 bin gün olarak verilecek. Söz konusu ihlallerin 1 yıl içinde her bir tekrarında cezalar bir kat artırılarak uygulanacak.

Sosyal ağ sağlayıcı, kendisine bildirilen içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi kararlarını uygulayacak. Ayrıca ‘içeriğin yayından çıkarılması ve erişimin engellenmesi’ ile ‘özel hayatın gizliliği nedeniyle içeriğe erişimin engellenmesi’ başvurularına ilişkin istatistiksel ve kategorik bilgileri içeren Türkçe raporları 6 aylık dönemlerle BTK’ye bildirecek. Sosyal ağ sağlayıcı, Türkiye’deki kullanıcıların verilerini Türkiye’de barındırma yönünde gerekli tedbirleri alacak.

SOSYAL AĞ SAĞLAYICILARINA 3 AYLIK SÜRE

Sosyal ağ sağlayıcılar, ‘içeriğin yayından çıkarılması ve erişimin engellenmesi’ ile ‘özel hayatın gizliliği nedeniyle içeriğe erişimin engellenmesi’ başvurusuna 48 saat içinde cevap verilmesi kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmek için 3 ay içinde gerekli çalışmaları tamamlayacak.

Sosyal ağ sağlayıcılar ayrıca ‘içeriğin yayından çıkarılması ve erişimin engellenmesi’ ile ‘özel hayatın gizliliği nedeniyle içeriğe erişimin engellenmesi’ başvurusu uyarınca hazırlayacakları ilk raporlarını, 2021 yılının Ocak ayında BTK’ye bildirecek ve internet sitesinde yayınlayacak.

Levent Evkuran