Hakan Fidan Ta Nea gazetesine konuştu: "Artık it dalaşımız (dogfight) yok"

Dışişleri Bakanı Hakan Füdan, çeşitli görüşmeler yapmak üzere gittiği Brüksel'de, Yunanistan Gazetesi Ta Nea'nın Brüksel'deki muhabiri Maria Vasileiou'nun sorularını yanıtladı. Fidan,  Türkiye'nin "Mavi Vatan" ile ilgili herhangi bir yasa tasarısı hazırlığı olmadığını söyledi. 

Gazetenin haberi şöyle: "Türkiye Dışişleri Bakanı, Yunanistan-Kıbrıs elektrik bağlantı projesinin yeniden başlatılmasıyla ilgili olarak Ta Nea’ya konuştu: "Mavi Vatan ile ilgili herhangi bir yasa tasarısı yok."

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Avrupa Politika Merkezi'nde (EPC) yaptığı konuşmanın ardından Ta Nea’nın ilgili sorusunu yanıtlayarak, "Kabloya itiraz etmiyoruz, ancak bir gemi denizde araştırma yürütürken status quo'nun yanlış bir şekilde bozulmaması için bize araştırmalar ve koordinatlar hakkında sadece sözlü değil, yazılı bildirim göndermesini talep ediyoruz" dedi.

Hakan Fidan, AB Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ile bir araya geleceği Brüksel'i ziyaret ett. 

Ta Nea, Hakan Fidan'ın konuşmasının ardından üç soru yöneltti.

Cevaplarına Türk-Yunan ilişkilerine daha geniş bir atıfta bulunarak başladı:

"Mayıs 2023'ten bu yana iki hükümet mevcut sorunları çözme, gerilim yaratmaktan kaçınma ve güven artırıcı önlemlere öncelik verme kararı aldı. Şimdilik iş birliğimiz oldukça iyi. En azından artık it dalaşımız (dogfight) yok. Ege son üç yılda daha sakin bir yer haline geldi. Ancak Yunan iç siyaset sahnesinde bir tutam Türkiye karşıtı retoriğe ihtiyaç duyuluyor. Bu sanki bir aspirin gibi. Türkiye olmadan Yunan iç siyaseti var olamazdı.

Bu gerçek, sorunların çözümü için cesur kararlar alınmasını engellediği için önemlidir.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, her seçilmiş Yunan başbakanıyla aynı konuda çalışmak için defalarca çaba göstermiştir. Tartışmalı konuları ele almak için gerekli siyasi iradeyi ortaya koymaya hazırdır.

Sular ve Ege ile ilgili konular, bir uzlaşıya ve nihai bir çözüme varılabilmesi için her iki taraftan da güçlü bir siyasi liderlik gerektirmektedir. Yunan hükümetleriyle ne zaman bir araya gelsek, meseleye nasıl yaklaşılması gerektiğini bildiklerini ancak siyasi bedeli göze alamadıklarını görüyoruz."

"Casus belli" hakkında

Özellikle "casus belli"nin Türkiye'nin SAFE ve diğer Avrupa programlarına katılma çabasıyla uyuşmadığına dair soru üzerine H. Fidan şu yanıtı verdi:

"‘Casus belli’ye gelince, birçoğu bunun bir savaş tehdidi olduğunu düşünüyor. Bu Yunan versiyonu. Ancak biz bunu hiçbir zaman ‘casus belli’ olarak nitelendirmedik.

Bu, 1995 yılında Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından yapılan bir açıklamadır; bir yasa değildir. Bu açıklama; Yunanistan, Türkiye ile meseleyi önceden çözmeden kara sularını 12 deniz miline genişletirse, Türk hükümetinin bunu önlemek için her türlü gerekli önlemi alması gerektiğine işaret etmektedir.

Bu açıklama, Yunanistan'ın Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi'ni (UNCLOS) kabul etmesi ve söz konusu uluslararası sözleşmeye dayanarak bu hakka sahip olabileceğini ima etmesi üzerine yapılmıştır. Bu ihtiyati açıklama, bugüne kadar barışın korunmasına katkıda bulunmuştur. Bu bir savaş tehdidi değildir. 

Aslında Yunanistan, Türkiye ile mesele çözülmeden böyle bir eyleme (12 mil) girişmeyeceğini hiçbir zaman açıkça beyan etmemiştir. Şu ana kadar sorunlarımızı medeni bir şekilde çözmeyi bekleyerek status quo'yu koruyoruz. Mesele çözülebilir. Problemin çözümü için gereken siyasi iradeyi ortaya koyacak ve gerekli siyasi meşruiyete yalnızca Cumhurbaşkanı Erdoğan sahiptir. Yunan dostlarıma tavsiyem şudur: Kendisi hâlâ oradayken, bu anı değerlendirin ve onunla iş birliği yapın."

Türkiye GSI (Girit-Kıbrıs elektrik bağlantısı - Great Sea Interconnector) projesine neden tepki gösteriyor?

H. Fidan bu soruya şu yanıtı verdi:

"Biz itiraz etmiyoruz.

Bunu Başbakan Sayın Miçotakis ve Cumhurbaşkanı Sayın Macron ile görüştük.

Cumhurbaşkanım, Başbakan Sayın Miçotakis ile yaptığı görüşmede konuyu New York'ta gündeme getirdi. Projeyi değerli olarak nitelendirmiş ve şöyle söylemiştir: Avrupa fonlarından 2 milyar euronun üzerinde harcama yaparak 2.000 kilometre uzaktan elektrik taşımak yerine bizden elektrik almayı tercih etmenizi isterim; ben anakara Türkiye'den sadece 70 mil uzaklıktan, Rumların, Türklerin ve tüm nüfusun yararlanabileceği su, elektrik ve doğal gaz sağlayabilirim. Henüz Ege'deki tartışmalı sular meselesine değinmedik. Bizim talep ettiğimiz şey, bir gemi denizde araştırma yürütürken bize sadece sözlü değil, şu ibareyi içeren yazılı bir bildirim göndermesidir:

‘Belirli bir bölgede belirli eylemlerde bulunacağız, koordinatlar da şunlardır.’

Tek istediğimiz bu. Başka bir şey değil. Status quo'nun bozulmasını ve her iki taraf için de daha büyük sorunlara yol açacak tamamen yanlış bir emsal teşkil edilmesini istemiyoruz. Yeni bir status quo şekillendirmeye kalkışmayalım. Bu şartlar altında itiraz etmiyoruz. Olumluyuz."

Üçüncü soru: Mavi Vatan yasa tasarısı ilerleyecek mi?

Hakan Fidan bu soruya şu karşılığı verdi:

"Mavi Vatan ile ilgili herhangi bir yasa tasarısı yok. Deniz parkı meselesi henüz tartışmaya açılmış değil."