İsrailli yerleşimcilerden gazeteci ve diplomatlara saldırı: 10 kişiye gözaltı

İsrailli güvenlik güçleri, hafta sonunda işgal altındaki Batı Şeria'da Amerikalı foto muhabir Heidi Levine ile Avrupalı diplomatların da hedef alındığı şiddet olaylarıyla bağlantılı oldukları şüphesiyle 10 kişiyi gözaltına aldı.

İsrail polisi pazartesi günü yaptığı açıklamada, operasyonun ordu, iç güvenlik teşkilatı Şabak ve sınır polisi ile koordinasyon içinde yürütüldüğünü bildirdi. Operasyon sırasında bazı araçlara el konulduğu ve yasa dışı yapıların kaldırıldığı belirtilirken, gözaltına alınan şüphelilerin sorgulanmak üzere götürüldüğü kaydedildi.

Gözaltılar, ABD, Fransa, Belçika ve Polonya'dan yetkililerin saldırıların sorumlularının belirlenmesi ve haklarında işlem yapılması yönündeki çağrılarının ardından geldi.

İsrail polisi, operasyonun Batı Şeria'daki şiddet olaylarına karışan kişilerin yakalanmasına yönelik daha geniş kapsamlı çalışmaların parçası olduğunu açıkladı. Polis Komiseri Daniel Levy, yasanın kimlik ya da aidiyet ayrımı yapılmaksızın herkes için geçerli olduğunu belirterek, güvenlik güçlerinin kanunu tarafsız biçimde uygulayacağını söyledi.

Amerikalı gazeteci ve Avrupalı diplomatlar hedef alındı

İlk saldırı cuma günü, Washington Post için çalışan 64 yaşındaki foto muhabir Heidi Levine'in Ramallah'ın kuzeydoğusundaki Ebu Falah bölgesinde Filistinlilerin zeytin hasadını görüntülediği sırada meydana geldi.

Basına yansıyan haberlere göre Levine, maskeli kişiler tarafından darbedildi. Sırtında, kaburgalarında ve elinde kırıklar oluşan gazeteci, parmağından ameliyat edildi. Levine ayrıca fotoğraf makinelerinin, telefonunun ve kişisel eşyalarının saldırı sırasında çalındığını anlattı.

Saldırı sırasında üzerinde basın mensubu olduğunu belirten “Press” yazılı yelek bulunuyordu.

Ertesi gün Fransa, Belçika ve Polonya'dan diplomatların yanı sıra Katolik Kilisesi temsilcilerinin de yer aldığı bir heyet, çoğunluğu Hristiyan olan Filistinli Taybeh köyü yakınlarında saldırıya uğradı. Heyet, zeytin üreticileriyle dayanışma amacıyla bölgeyi ziyaret ediyordu.

Haberlere göre yüzleri maskeli saldırganlar heyet üyelerini tehdit etti, Fransa'nın kuzeyindeki Onnoy-Ermer belediye başkanı 78 yaşındaki Bernard Boudot'yu darbetti ve Belçika'ya ait diplomatik plakalı bir aracın camını kırdı.

İsrail polisi olayla ilgili soruşturma başlatırken, İsrail Dışişleri Bakanlığı ve ordu saldırının faillerini “İsrailli fanatikler” olarak nitelendirdi.

Başbakan Binyamin Netanyahu'nun ofisinden yapılan açıklamada ise diplomatların orduyla önceden koordinasyon kurmadan hassas bir bölgeye girdikleri öne sürüldü. Açıklamada, kesin sonuçlara varmak için soruşturmanın beklenmesi gerektiği ifade edildi ve saldırının koşullarını ortaya koyan “kesin deliller” bulunmadığı savunuldu.

Fransa, Belçika ve Polonya'dan soruşturma çağrısı

Saldırıya uğrayanlar arasında Fransa'nın kuzeyindeki Aulnoye-Aymeries kentinin belediye başkanı Bernard Baudoux da yer alıyor. AFP'ye konuşan 78 yaşındaki Baudoux, yere düşürüldüğünü, tekmelendiğini ve demir çubuklarla darbedildiğini belirtti. Ağır yaralanmadığını söyleyen belediye başkanı, bu sayede Taybeh ziyaretine devam edebildiğini de sözlerine ekledi.

Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot, diplomatik heyete ve Fransız belediye başkanına saldıran İsrailli yerleşimcilerin tutuklanarak yargılanmasını istedi. Barrot ayrıca şiddetin sona erdirilmesi ve sivillerin güvenliğinin sağlanması çağrısında bulundu.

Belçika Dışişleri Bakanı Maxime Prévot saldırıyı kınayarak, ülkesinin şiddetten sorumlu kişi ve yapılara yönelik yaptırımlar uygulanması için girişimlerini sürdüreceğini söyledi.

Polonya da olayla ilgili açıklama talep ederek sorumlulara karşı adım atılması çağrısı yaptı.

Avrupa Birliği, saldırıları kınadı ve faillerin hesap vermesi gerektiğini bildirdi. Birlik ayrıca, özellikle zeytin hasadı döneminde Filistinlilere ve gazetecilere yönelik benzer olayların önlenmesi için etkili tedbirler alınmasını istedi. Açıklamada uluslararası hukuka saygı gösterilmesi ve işgal altındaki Filistin topraklarındaki yerleşim faaliyetlerinin genişletilmesine son verilmesi gerektiği de vurgulandı.

ABD'den de hesap verme çağrısı

Levine'e yönelik saldırı ABD'de de tepkiyle karşılandı. ABD'nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee, kapsamlı bir soruşturma yürütülmesini ve saldırıya karışan kişilerin yakalanarak yasaların izin verdiği en ağır şekilde yargılanmasını istedi.

Huckabee saldırıyı “maskeli korkaklar tarafından işlenen utanç verici bir terör eylemi” olarak nitelendirdi. Gazetecinin kimliğini açıkça gösteren belgeler taşıyan bir ABD vatandaşı olduğunu belirten Huckabee, silahsız bir gazeteciye saldıranların hapis cezasıyla karşı karşıya kalması gerektiğini söyledi.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da Washington yönetiminin Batı Şeria'daki saldırılara ilişkin görüntülerden “son derece rahatsız” olduğunu belirtti. Rubio, Başkan Donald Trump'ın bölgede gerilim ya da kriz yaşanmasını istemediğini defalarca dile getirdiğini hatırlatarak İsrail'i şiddete karşı sert önlemler almaya çağırdı. Rubio ayrıca Levine'e yönelik saldırıyla ilgili daha fazla bilgi için ABD'nin İsrail Büyükelçiliği'nden gelecek açıklamayı beklediklerini söyledi.

Zeytin hasadı döneminde yerleşimci şiddeti

İsrailli insan hakları örgütü Yesh Din, 27 Eylül'den bu yana Batı Şeria'da yerleşimciler tarafından düzenlendiği belirtilen en az 170 saldırı kaydetti. Reuters'ın aktardığına göre saldırılar Filistinlilerin yanı sıra gazetecileri, aktivistleri ve yabancı gözlemcileri de hedef aldı.

Bildirilen olaylar arasında çiftçilere yönelik fiziksel saldırılar, mülklerin yakılması veya tahrip edilmesi, zeytin ağaçlarına zarar verilmesi ve Filistinlilerin arazilerine erişiminin engellenmesi bulunuyor.

Birleşmiş Milletler, 2025 yılında zeytin hasadıyla bağlantılı 178 yerleşimci saldırısı kaydetti. Bu olaylar 88 Filistin kasaba ve köyünü etkiledi; yaralanmalara ve maddi hasara yol açtı. Zarar gören zeytin ve diğer ağaçlarla fidanların sayısı 6 bini aştı.

Filistin Duvar ve Yerleşimlere Direniş Komisyonu, bu yıl 1-12 Ekim tarihleri arasında zeytin hasadıyla bağlantılı 136 saldırı belgelendiğini bildirdi. Yesh Din'in 27 Eylül'den itibaren kaydettiği 170'in üzerindeki saldırı ise fiziksel şiddetin yanı sıra arazilere erişimin engellenmesi, ürün hırsızlığı ve ağaçların tahrip edilmesini de kapsıyor.

Filistin Sağlık Bakanlığı'nın paylaştığı verilere göre, mevcut hasat sezonunun başından bu yana en az 4 Filistinli hayatını kaybetti, 100'den fazla kişi yaralandı.