Ukrayna ve Avrupa heyetleri barış görüşmeleri için Miami’de

Ukrayna ve Avrupa’dan üst düzey yetkililer, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik geniş çaplı işgalini sona erdirmeyi amaçlayan yeni tur barış görüşmelerine katılmak üzere ABD’nin Florida eyaletindeki Miami kentine gitti. Görüşmeler, Ukrayna kentlerini hedef alan ve çok sayıda sivilin hayatını kaybetmesine yol açan yeni saldırı dalgasının ardından gerçekleştiriliyor.

Cuma ve cumartesi günleri yapılması planlanan görüşmelere, ABD’nin özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner ev sahipliği yapacak. Tarafların, savaşın şimdiye kadarki en sert kışının yaşanabileceği beklentisiyle diplomatik çıkmazı aşmaya yönelik çeşitli seçenekleri ele alması bekleniyor.

Witkoff ve Kushner’ın yakın zamanda Moskova ve Kiev’e gerçekleştirdiği ziyaretlerin görüşmelere yön vermesi öngörülüyor.

Masadaki seçenekler arasında, Karadeniz’de ve enerji tesislerine yönelik saldırıları kapsayan sınırlı bir ateşkes de bulunuyor. Tahıl sevkiyatında önemli bir güzergâh olan Karadeniz, özellikle düşük maliyetli gıda ithalatına bağımlı ülkeler açısından kritik önem taşıyor. Moskova, Ukrayna’nın enerji altyapısına yönelik saldırılarını sürdürürken Kiev de Rusya’daki petrol rafinerilerini hedef alarak karşılık veriyor.

Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, perşembe günü gazetecilere gönderdiği sesli mesajda, “Henüz neyin gerçekçi, neyin daha gerçekçi olduğunu söylemeye hazır değilim. İlke olarak anlıyorum ancak Rusya’nın her zamanki gibi sırf karşı çıkmak için tersini yapması nedeniyle herhangi bir şey söylemek istemiyorum,” dedi.

Zelenskiy, “Bekleyip göreceğiz. ABD tarafında görüşme ve toplantıların yoğunlaştığını görüyoruz,” ifadelerini kullandı.

Son günlerde ABD’li yetkililerle üç kez görüştüğünü belirten Zelenskiy, müzakereciler arasındaki toplantıdan olumlu bir sonuç çıkmasını umduğunu söyledi.

Ukrayna heyetinde, Devlet Başkanlığı Ofisi Başkanı Kyrylo Budanov ve yardımcısı Sergiy Kyslytsya, iktidar partisinin parlamentodaki grup başkanı Davyd Arakhamia ve Dış İstihbarat Servisi Başkanı Rustem Umerov yer alacak. Heyetin pazartesi sabahı Kiev’e dönerek Zelenskiy’e bilgi vermesi bekleniyor.

Budanov, ziyaret öncesinde sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, “Hakkında konuşamayacağımız konular var ancak akıllı ve birlik içinde kalmalı, ordumuzu desteklemeliyiz. Barış büyük sözlerle sağlanmaz; bu, zorlu ve ortak bir çalışma gerektirir. Biz de bunun için çalışıyoruz” dedi.

Avrupa tarafını ise Fransa, Almanya ve Birleşik Krallık’ın ulusal güvenlik danışmanları temsil edecek. Üç ülke, Ukrayna’ya gelecekte güvenlik garantileri sağlanmasını amaçlayan “Gönüllüler Koalisyonu”na öncülük ediyor.

Avrupa Komisyonu da görüşmelere katılacak. Komisyon sözcüsü bu bilgiyi Euronews’e doğruladı. Bir yetkili, NATO’nun da Genel Sekreterlik Özel Kalem Müdürü Geoffrey van Leeuwen’i toplantıya gönderdiğini belirtti.

Rusya görüşmelere katılmayacak.

Miami toplantısı, Washington yönetiminin nihai bir barış anlaşması imzalanmadan önce Moskova ile ticari anlaşmalar yapmayı değerlendirdiğine ilişkin çeşitli basın haberlerinin ardından düzenleniyor. Bu haberler, ekonomik çıkarların Beyaz Saray’ın yaklaşımında diplomasinin önüne geçmesinden endişe eden Ukraynalı ve Avrupalı yetkilileri alarma geçirdi.

Zelenskiy, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun savaşın diplomatik bir çıkmaza girdiğini ve çatışmanın tırmanarak yayılma riski taşıdığını söylemesine tepki gösterdi.

Rusya’nın saldırdığı bir bölgeyi ziyaret ederken konuşan Zelenskiy, “Bir yandan Ruslarla gelecekteki ekonomik projeler hakkında müzakere edip diğer yandan diplomatik bir çıkmazda olduğumuzu söyleyemeyiz,” dedi.

Zelenskiy ayrıca ABD’ye, Ukrayna’nın Rusya topraklarındaki balistik füze fırlatma sistemlerini hedef almasına yardımcı olmak amacıyla Starlink uydu hizmetinin Rusya içindeki kullanımını genişletme çağrısında bulundu.

Avrupalı yetkililer, kıtanın güvenlik düzeninin doğrudan tehlikede olduğunu savunarak ABD öncülüğündeki diplomatik sürece aktif biçimde katılıyor. ABD yardımının kesilmesinin ardından Avrupa, Ukrayna’nın en büyük mali ve askerî destekçisi konumuna geldi.

Bununla birlikte, Moskova’nın niyetlerine ilişkin şüpheler sürüyor. Kremlin, liderler düzeyinde üçlü bir görüşme yapılması ihtimalini bir kez daha reddetti.

Üst düzey bir AB yetkilisi cuma günü yaptığı açıklamada, “Rusya’nın iyi niyetle müzakere etmeye hazır olduğuna dair hiçbir işaret görmediğimiz için bu görüşmelere büyük umutlar bağlayamayız” dedi.

Yetkili, “Ancak ABD’nin Rusya üzerindeki baskısının artması ve Avrupa’nın görüşmelerdeki etkisi sayesinde, Ukrayna’nın talep ettiği ve bağlı kalmaya hazır olduğunu belirttiği kısmi bir ateşkese ulaşılmasını sağlayabilecek bir yol da var,” ifadelerini kullandı.

Haberin hazırlanmasına Sasha Vakulina ve Shona Murray katkıda bulundu.