Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Trabzon’da düzenlenen Türkiye Sıfır Atık, Çevre ve İklim Değişikliği Çalıştayları Trabzon Çalıştayı Sonuç Konferansı’nda konuştu. Kacır, üretim süreçlerinde yeşil dönüşümün hızlandırılması gerektiğini belirterek sanayiye yönelik finansman ve destek programlarını açıkladı.
Karadeniz Teknik Üniversitesi’ndeki konferans, Bakan Kacır’ın Trabzon’daki Sanayi ve Teknoloji Projeleri Açılışı ve İmza Töreni’nin ardından gerçekleştirildi. Kacır, Emine Erdoğan’ın öncülüğünde küresel çevre seferberliğine dönüşen Sıfır Atık Hareketi’ne katkı sunan kurumlara, üniversitelere, sanayicilere ve sivil toplum kuruluşlarına teşekkür etti.
Sanayi devrimi refahı artırdı, çevresel baskıyı büyüttü
Sanayi Devrimi’nden bu yana bilim, tıp, ulaşım ve iletişim alanlarında önemli ilerlemeler kaydedildiğini belirten Kacır, tıptaki gelişmeler sayesinde dünya genelinde ortalama insan ömrünün 35 yıldan 73 yıla çıktığını söyledi. Ulaşım ve iletişim teknolojilerinin mesafeleri kısalttığını, sanayi devrimlerinin üretim kapasitesini artırarak daha önce sınırlı kesimlerin erişebildiği ürün ve hizmetleri geniş toplumlara ulaştırdığını ifade etti.
Buhar gücünden elektriğe, seri üretimden dijitalleşmeye uzanan dönüşümün insanlığın refahını yükselttiğini ve dünya ekonomisine büyük bir ivme kazandırdığını kaydeden Kacır, bu sürece doğal kaynakları sınırsız, doğanın kendini yenileme kapasitesini ise sonsuz kabul eden bir üretim ve tüketim anlayışının eşlik ettiğini belirtti. Uzun yıllar boyunca daha fazla üretim ve tüketimin kalkınmanın ölçüsü sayıldığını dile getiren Kacır, doğal kaynakların korunması gereken ortak bir emanet yerine sınırsız bir hammadde deposu olarak görüldüğünü söyledi.
Kacır: 1,5 derece ısınan yerküre alarm veriyor
Sanayi Devrimi’nden bu yana yaklaşık 1,5 derece ısınan dünyanın alarm verdiğine dikkati çeken Kacır, doğal dengenin bozulması nedeniyle bazı bölgelerin kuraklık ve susuzlukla, bazı bölgelerin ise şiddeti ve sıklığı artan seller, fırtınalar ve orman yangınlarıyla mücadele ettiğini belirtti.
Artan atık yükünün küresel sorunları derinleştirdiğini ifade eden Kacır, çevreyi ve doğanın taşıma kapasitesini gözetmeyen üretim ve tüketim anlayışının sonucunda Antarktika’da bile mikroplastiklere rastlandığını söyledi. Kacır, üretimi kaynak verimliliğiyle, büyümeyi ise çevresel sorumlulukla buluşturan yeni bir kalkınma anlayışının birlikte inşa edilmesi gerektiğini vurguladı.
“Sınırsız kaynak yanılgısına dayanan tüketim terk edilmeli”
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın “Daha Adil Bir Dünya Mümkün” çağrısına atıfta bulunan Kacır, sınırsız kaynak yanılgısına dayalı tüketim anlayışından vazgeçmenin artık bir tercih olmadığını söyledi. Bunun dünyaya, vatana ve gelecek nesillere karşı en büyük sorumluluk olduğunu belirten Kacır, Erdoğan’ın çağrısının yalnızca uluslararası sistemdeki adaletsizliğe yönelik bir itiraz olmadığını ifade etti.
Kacır, bu çağrının aynı zamanda tabiatın nimetlerinden yararlanırken yükü yoksullara, kırılgan kesimlere ve gelecek nesillere bırakan anlayışa karşı bir medeniyet önerisi olduğunu dile getirdi. Temiz hava, sağlıklı su, güvenli gıda ve yaşanabilir çevrenin herkesin temel hakkı kabul edildiği bir dünya kurulması gerektiğini belirtti.
Ürünlerin tasarım aşamasında uzun ömürlü ve yeniden kullanılabilir hale getirilmesi, israfın oluşmadan önlenmesi ve kullanım ömrünü tamamlayan malzemelerin yeniden üretime kazandırılmasıyla kalkınmaya yeni bir yön verilebileceğini söyleyen Kacır, bu yaklaşımın Türk medeniyetinin temelinde bulunduğunu ifade etti. Kacır, nimeti emanet bilen, ölçüyü gözeten, kanaati yücelten ve bereketi israf yerine paylaşım ile tasarrufta gören bir anlayışın mensupları olduklarını kaydetti.
Yeşil dönüşüm için sanayiye 226 milyon liraya kadar destek
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı olarak sıfır atık anlayışını başta imalat sanayisi olmak üzere üretim süreçlerinin tüm alanlarına dahil ettiklerini belirten Kacır, sanayide yeşil dönüşüme rehberlik eden Yeşil Dönüşüm Programı’nı hayata geçirdiklerini söyledi.
Program kapsamında imalat sanayisindeki firmaların döngüsel ekonomi, atık yönetimi, kaynak verimliliği ve karbon salımının azaltılmasına yönelik yatırım projelerine 226 milyon liraya kadar nakit destek sağlandığını belirten Kacır, yatırımların yüzde 40’ına kadar vergi indirimi uygulandığını açıkladı.
Sanayinin sıfır atık, sürdürülebilirlik ve verimlilik eksenindeki dönüşümü için büyük ölçekli ve nitelikli yatırımlar gerektiğini ifade eden Kacır, Türk sanayisi ile uluslararası finans kuruluşlarının net sıfır emisyon hedefi doğrultusundaki çalışmalarını ortak zeminde buluşturmayı stratejik bir adım olarak gördüklerini söyledi.
Türkiye Sanayi Karbonsuzlaştırma Yatırım Platformu ile sanayinin yeşil dönüşüm yatırımlarına 2030’a kadar 5 milyar avroluk uluslararası finansman sağlanması yönünde önemli bir adım atıldığını belirten Kacır, Türkiye Organize Sanayi Bölgeleri Projesi kapsamında yeşil dönüşüm projeleri için OSB’lere 250 milyon avroluk finansman temin edildiğini bildirdi.
Dünya Bankası iş birliğiyle yürütülen ve 450 milyon dolar bütçeye sahip Türkiye Yeşil Sanayi Projesi ile sanayinin yeşil dönüşümde teknoloji ve kapasite geliştirme sürecinin hızlandırılacağını kaydetti.
Sıfır Atık Forumu’na 183 ülkeden 5 bini aşkın katılımcı
Kacır, İstanbul’da düzenlenen Sıfır Atık Forumu’nda 183 ülkeden 5 bini aşkın katılımcının ağırlandığını hatırlattı. Sıfır Atık Hareketi’nin insanlığın ortak davasına dönüşen küresel bir çevre seferberliği olduğunu belirten Kacır, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda 2022’de alınan kararla 30 Mart’ın Uluslararası Sıfır Atık Günü ilan edildiğini söyledi.
Bu kararın Türkiye’de başlayan hareketin dünya kamuoyunda karşılık bulduğunu gösterdiğini ifade eden Kacır, İstanbul’daki forumda çevresel sorumlulukla ekonomik kalkınmanın, toplumsal adaletle gelecek nesillerin hakkının aynı hedefte buluşturulduğunu belirtti. Forumda kabul edilen ortak deklarasyon ve ortak sonuç bildirgesinin, ortak iradenin somut hedeflere ve sorumluluklara dönüştüğünü ortaya koyduğunu kaydetti.
COP31’de Türkiye’nin sıfır atık deneyimi paylaşılacak
Sıfır Atık Hareketi’ni daha ileriye taşıyacaklarını belirten Kacır, Türkiye’nin 9-20 Kasım tarihlerinde Antalya’da ev sahipliği yapacağı COP31’i önemli bir platform olarak nitelendirdi. Kacır, bu organizasyonda Sıfır Atık Hareketi’nden edinilen deneyimin, Türk sanayisinin üretim ve teknoloji kapasitesinin ve adil, kapsayıcı kalkınma anlayışının dünya ile paylaşılacağını söyledi.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın sıfır atık vizyonunu üretim süreçlerine ve Ar-Ge politikalarına entegre etmeyi sürdüreceğini belirten Kacır, TEKNOFEST’lerde, bilim merkezlerinde ve TÜBİTAK programlarında genç kuşakların sıfır atık anlayışını benimsemesini destekleyeceklerini ifade etti. Sıfır atık temelli teknolojilerin geliştirilmesine ve yenilikçi çözümlerin girişimlere dönüşmesine katkı sunacaklarını kaydetti.
Kacır, bilime, üretime, teknolojiye ve insan kaynağına yapılan yatırımların önünü açarak Emine Erdoğan’ın öncülüğünde dünya genelinde kök salan Sıfır Atık Hareketi’ni büyütmeye devam edeceklerini söyledi. Trabzon İl Sıfır Atık Hedef Belgesi’nin de bu sürece yerelden güçlü bir katkı sunacağına inandığını belirtti.
