Cumhurbaşkanı Kararı yla özelleştirme kapsamına alınan köprüler ile otoyollar için günlerdir “Hayır, hayır, satılmayacak, mülkiyet devlette kalacak. Tapu verilmiyor ki” açıklaması okuyoruz.
İktidara yakın medya mecraları ile hizalı kalemler, eleştirilere karşı bu yöndeki yazı ve mesajlarını adeta yağmur gibi dikkatimize boca ediyor.
Ki ilk değil bu. Resmî bir ağızdan daha önce de oldu, Ulaştırma Bakanı Abdülkadir Uraloğlu, Bloomberg’ün bu yöndeki haberlerinin yol açtığı tartışma üzerine satış olmayacağı, işletme hakkı devri modeli üzerine çalıştıklarını açıklamıştı.
Peki, öyle olsun da. Boğaz köprülerinin, otoyolların işletme hakkının devredilecek olması, bu itirazları neden ve nasıl dindirmeli?
30 yıllık bir devirden bahsediyorsunuz. İnsan ömrü açısından, nesillerin değiştiği bir süre bu.
Ülkeniz yüksek enflasyonda şampiyonlar ligine tırmanırken, halkın satın alma gücü her saat erirken, tek ve nihai gayesi kâr maksimizasyonu olduğu hâlde, bu bildik gayeyi bazı kavramlarla ulvi amaçlarmış gibi gösteren şirketlere, vatandaşın vergisiyle kendisini çoktan amorti etmiş köprü ve otoyolların 30 yıllığına devredilmesiyle neden teselli bulsun millet?
Buna neden sevinilmeli? “Gerçek amaç yolların kalitesi.” denilince herkesin inanmasını nasıl bekleyebiliyorsunuz?
Özelleştirme sonrası araç geçiş ücretlerinin katlanmayacağının garantisi verilebiliyor mu misal, kamu kurumları tarafından? Sözleşmelere bu yönde hükümler konulacak mı?
* * *
Sözleşme demişken… Daha ihaleye var anlaşılan ama belli ki hazırlıklarda belirli bir mesafe alınmış durumda.
Bunu nereden anlıyoruz?
Yine Bloomberg’ün temmuz ayı sonunda yayımlanan bir haberinde önemli bir bilgi vardı. Fransız altyapı yatırım şirketi Meridiam SAS’in “iki boğaz köprüsü için teklif vermeyi değerlendiren yatırımcılar arasında yer aldığı” belirtiliyordu.
Bloomberg'e konuşan kaynaklar, Meridiam’ın 15 Temmuz Şehitler Köprüsü ve Fatih Sultan Mehmet Köprüsü ile bazı otoyolların işletme hakları için yapılması planlanan özelleştirme programına katılmak üzere Makyol İnşaat Sanayi Turizm ve Ticaret A.Ş. ile bir konsorsiyum kurmayı planladığını belirtmişti. Yanı sıra başka bazı Türk şirketlerin de ihaleye katılabilmek için yabancı firmalarla konsorsiyum kurmayı düşündüğü, haberde yer alıyordu.
Meridiam türkiye 'ye "yabancı" değil
Fransız Meridiam, Türkiye’ye “yabancı” bir şirket değil. Kamu Özel İşbirliği (KÖİ) modeliyle yaptırılan bazı şehir hastanelerinin altyapı finansmanında yer almış, Türkiye’de ofisi olan bir şirket.
Şirket; Adana, Bursa, Yozgat, Elazığ ve son olarak da Gaziantep Şehir hastanelerinde uluslararası finansman modellerinin kurulması, finansal ortaklıklar, bunların denetimi gibi alanlarda aktif rol oynadı. (Bu bilgiler, “Impact Report 2023 – For Financial Year 2022” başlıklı raporunda yer alıyor.)
Dahası, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in 2022-2023 yılları arasında Meridiam’ın Gözetim Kurulu üyesi (Member of Supervisory Board) görevinde bulunduğu bilgisine ulaştım.
* * *
Bakan Şimşek, Türkiye’deki 2023 yılı seçimleri sonrasında Hazine ve Maliye Bakanlığı görevini kabul edince, Meridiam’daki görevinden olması gerektiği gibi ayrılıyor.
Hazine ve Maliye Bakanı’nın, daha önce üst düzey bir pozisyonda profesyonel olarak yer aldığı bir yabancı şirketin, o üyesinin ekonomiyi yönettiği bir ülkede; köprü ve otoyolların işletme hakkı devri ihalesiyle resmî olarak ilgilenip ilgilenmeyeceğini, ilgilenirse bunun kamu yararına yönelik nasıl bir etki doğuracağını ise izleyip göreceğiz.
