türkiye , Kuzey Irak'taki stratejik Başika-Zilkan askeri üssünün kontrolünü kademeli olarak Irak federal hükümetine devretme konusunda Bağdat ile anlaşmaya vardı.
Anlaşma , Irak'ın bölgede aldığı güvenlik önlemlerindeki ilerleme ve PKK'nın Sincar'daki varlığının sona erdirilerek, Irak devletinin otoritesinin Yeniden tesis edilmesi konusunda iki ülkenin uzlaşmasının ardından geldi.
karar , Cumhurbaşkanı Recep Tayyip erdoğan ile Irak Başbakanı Ali el-Zeydi'nin Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu kapsamında New York'ta gerçekleştirdiği görüşmenin ardından yayınlanan ortak açıklamayla duyuruldu.
Açıklamaya göre Türkiye, Irak'ın güvenlik uygulamalarında kaydettiği ilerleme doğrultusunda, üzerinde mutabık kalınan mekanizma ve zaman çizelgesine uygun olarak Başika-Zilkan kampını aşamalı şekilde Irak federal hükümetine devredecek.
Öte yandan, Türk askerlerinin çekilmesi için kesin bir tarih ise henüz açıklanmadı.
ABD'nin Türkiye Büyükelçisi ve Suriye -Irak Özel Temsilcisi Tom Barrack anlaşmayı memnuniyetle karşıladı. Barrack, X hesabından yaptığı paylaşımda, “Tarih nadiren dönüm noktalarını ilan eder” ifadelerini kullandı.
Barrack ayrıca, Ankara 'nın Zilkan'ı Bağdat'a devretmesinin “hem Irak'ın egemenliğine hem de Türkiye'nin güvenliğine hizmet ettiğini” belirtti.
Irak ne taahhüt etti?
Türkiye ve Irak, Sincar'da Irak devletinin otoritesinin tamamen tesis edilmesi ve “yasaklı yabancı silahlı unsurların” bölgedeki varlığının sona erdirilmesi konusunda da anlaşmaya vardı.
İletişim Başkanlığı tarafından X'te yayınlanan ortak açıklamada, iki ülkenin güvenlik alanındaki iş birliğini derinleştirme konusunda mutabık kaldığı belirtildi.
Irak Başbakanlık Basın Ofisi de güvenlik iş birliğinin güçlendirilmesi ve bölgedeki “yabancı ve yasaklı” silahlı grupların varlığına son verilmesi konusunda anlaşmaya varıldığını açıkladı.
Türkiye uzun süredir Irak hükümetinden, PKK ile bağlantılı grupların ve diğer devlet dışı silahlı unsurların Sincar'daki faaliyetlerini sınırlandırmasını istiyor.
Irak hükümeti bu ayın başında, PKK ile bağlantılı Ezidi silahlı grup Sincar Direniş Birlikleri'nin silah bırakmayı kabul ettiğini ve uygun durumdaki savaşçıların Irak güvenlik güçlerine dahil edileceğini açıklamıştı.
IŞİD'e karşı mücadelede rol oynadığı belirtilen grup, Türkiye tarafından PKK bağlantısı nedeniyle güvenlik tehdidi olarak değerlendiriliyor.
Başika-Zilkan neden önemli?
Başika-Zilkan, Türkiye ile Irak arasında uzun süredir tartışma konusu olan askeri tesislerden biri.
Türkiye, 2015 yılında bölgede Irak Şam İslam Devleti'ne (IŞİD) karşı yürütülen operasyonları desteklemek ve bölgedeki güvenlik güçlerine yardımcı olmak amacıyla askeri varlık oluşturdu.
Türkiye'nin PKK'ya karşı Operasyonlar yürüttüğü Kuzey Irak'ta başka askeri üsleri de bulunuyor. Başika-Zilkan kampı, Türkiye sınırına en uzak Türk askeri noktası olarak öne çıkıyor.
Irak daha önce Türkiye'den bölgedeki askerlerini çekmesini istemişti. Ankara ise askeri varlığının temel gerekçesinin PKK'ya karşı operasyonlar ve Türkiye'nin güvenliğinin sağlanması olduğunu belirtiyordu.
Başika-Zilkan anlaşması, Türkiye'nin PKK ile çatışmayı sona erdirmeye yönelik yeni sürecinin devam ettiği bir dönemde geldi.
PKK, yeni çözüm süreci kapsamında geçen Yıl kendini feshettiğini ve Türkiye'ye karşı silahlı eylemlerine son verme kararı aldığını açıklamıştı. Örgütün silahsızlanmasına yönelik süreç, Türkiye'nin Kuzey Irak'taki askeri varlığının geleceği açısından da önem Taşı yor.
ABD'nin Irak'tan çekilmesi
Anlaşma, ABD'nin Irak'taki askeri varlığını sona erdirme sürecinde olduğu bir dönemde geldi.
ABD'li yetkililer, Kuzey Irak'ta bulunan yüzlerce Amerikan askerinin 30 Eylül 'e kadar ülkeden ayrılmasının planlandığını belirtiyor.
Erdoğan ve el-Zeydi'nin görüşmesinde güvenlik konularının yanı sıra ticaret, yatırım ve iki ülke arasındaki stratejik projeler de ele alındı. Taraflar, özellikle Kalkınma Yolu Projesi başta olmak üzere ortak projelerin hızlandırılması konusunda da görüş birliğine vardı.
