Fransa’dan İspanya’ya, Yunanistan’dan Sırbistan’a kadar Avrupa’nın dört bir yanında sokaklara taşan kitlesel öfke dalgası, yalnızca ekonomik sıkıntılarla açıklanamayacak derin bir sistemik ve kültürel kırılmaya işaret ediyor.
Avrupa’da son dönemde artan sokak eylemleri ve kitle hareketleri, geleneksel siyasetin ve temsil mekanizmalarının tıkandığı bir dönemin kapısını araladı. Fransa’daki öfkeden İspanya ve Yunanistan’daki itirazlara, son olarak Sırbistan’daki protestolara uzanan bu süreç, sadece anlık bir tepki olmanın ötesinde manidar bir tablo sunuyor. Prof. Dr. Tayfun Atay’a göre, karşılaşılan manzara sadece geçici bir protesto dalgası değil; kadim bir toplumsal sözleşmenin ve 1980’lerden bu yana körüklenen neoliberal ekonomi politiğin son nefesini vermesi.
Neoliberalizmin sonu ve yeni otokrasiler
Neoliberalizmin kamu hizmetlerini hiçe sayarak zengini daha zengin, yoksulu ise daha da dibe vuran yapısının artık sürdürülemediğini belirten Atay, bu durumun küresel ölçekte bir tıkanma yarattığına dikkat çekti. Kapitalizmin rüyalarının yerini neofaşist bir kabusa ve otokratik güçlerin mücadelesine bıraktığını vurgulayan Atay, dünyada tek kutuplu dönemin ardından ABD, Rusya ve Çin eksenli yeni bir otokrasi düzeninin hakim olduğunu ifade etti. Bu bağlamda, Avrupa’daki sokak hareketlerinin tıpkı 2013 yılındaki Türkiye’nin "Gezi" direnişi gibi birer uyarı çığlığı niteliğinde olduğunun altı çizildi.
"Seyreden insan" ve sokağın dönüşümü
Sokaklarda yan yana gelen işçilerin, öğrencilerin, güvencesiz çalışanların ve orta sınıfın ortak paydasının sadece cebilerindeki para olmadığı; geleceğe, sisteme ve kurumlara duyulan inançsızlık olduğunu vurgulayan Atay, medyanın ve dijital ağların insanları eylemden uzaklaştırıp "seyreden varlıklara" dönüştürdüğünü söyledi.
Atay, günümüz gençliğinin (Z kuşağı) esprili, melez ve popüler kültürle harmanlanmış eylem biçimleriyle geçmişteki hareketlerden ayrıldığını belirtti. Ancak bu kitlesel öfkenin net bir liderden yoksun olmasının, ilerleyen aşamada aşırı sağ ve otokratik akımların (örneğin Fransa'da Le Pen, İtalya'da Meloni çizgisi) su yürümesine zemin hazırlayabileceği uyarısını yaptı.
Türkiye neoliberal çöküşün neresinde?
Tayfun Atay, Avrupa'da yaşanan sokak hareketlerinin Türkiye’ye doğrudan yansımamasının ardında, 2013 Gezi sonrasında inşa edilen ve basını, hukuku, muhalefeti kuşatan baskı ikliminin yattığına dikkat çekti. Toplumun geniş kesimlerinin yaşadığı tükenmişlik ve bıkkınlık hissinin insanları gündelik hayatlarını koruma refleksine ittiğini belirterek, medyanın ve gazeteciliğin maruz kaldığı ağır baskı koşullarının ülkenin normali haline getirilmeye çalışıldığına vurgu yaptı.
Tayfun Atay şöyle konuştu: "Yeryüzünün iklim krizleriyle, ekonomik çöküntülerle ve irrasyonel siyasi figürlerle bir cehenneme dönüştürüldüğü günümüz dünyasında, halkların adalet ve eşitlik arayışı hayati bir dönemeçte bulunuyor. Neoliberalizmin can çekiştiği bu tarihi eşikte, geride kalan enkazın yerini hangi toplumsal ve siyasi düzenin alacağı sorusu tüm insanlığın geleceğini belirlemeye devam edecek".
GALATASARAY
AMED SPORTİF FAALİYETLER
FENERBAHÇE
TRABZONSPOR
BEŞİKTAŞ
KOCAELİSPOR
ARCA ÇORUM FK
KASIMPAŞA
CORENDON ALANYASPOR
İSTANBUL BAŞAKŞEHİR FK
ERZURUMSPOR FK
ÇAYKUR RİZESPOR
GÖZTEPE
GAZİANTEP FUTBOL KULÜBÜ
GENÇLERBİRLİĞİ
TÜMOSAN KONYASPOR
SAMSUNSPOR
EYÜPSPOR
Yorum yaz
Yorumları göster0 yorum
Yorumu bildir