türkiye 'nin, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreterliği için eski Dışişleri Bakanı ve BM diplomatı Feridun Sinirlioğlu'nu aday göstermeyi değerlendirdiği bildirildi.
BM Genel Sekreterliği yarışı aylardır devam ederken henüz öne çıkan kesin bir aday bulunmuyor. Associated Press'in (AP) aktardığına göre, iki diplomatik kaynak, Sinirlioğlu'nun adaylığının geçen hafta New York'ta düzenlenen BM Genel Kurulu'nun üst düzey toplantıları sırasında gündeme getirildiğini söyledi.
Gizli bir sürece ilişkin konuştukları için isimlerinin açıklanmasını istemeyen diplomatlar, Ankara 'nın Sinirlioğlu'nun olası adaylığını ciddi biçimde değerlendirdiğini belirtti.
Ancak Sinirlioğlu'nun adaylığının resmileşmesi için Türkiye'nin onu resmen aday göstermesi gerekiyor.
Dışişleri Bakanlığı, Euronews Türkçe'nin yorum talebine henüz yanıt vermedi.
Sinirlioğlu'nun görev süresi 2027'de sona eriyor
70 yaşındaki Sinirlioğlu, halen merkezi Viyana'da bulunan avrupa güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı'nın (AGİT) Genel Sekreteri olarak görev yapıyor.
Sinirlioğlu'nun AGİT'teki 3 yıllık görev süresi Aralık 2027'de sona erecek. BM Genel Sekreterliği için yeni dönem ise 1 Ocak 2027'de başlayacak.
AGİT Sözcü sü, Sinirlioğlu'nun henüz aday gösterilmediğini belirterek bu aşamada konu Hakkında yorum yapmayacaklarını açıkladı.
57 üyeli AGİT'te ABD'nin yanı sıra Rusya ve Ukrayna da yer alıyor. Soğuk Savaş döneminde Doğu ve Batı arasında diyalog platformu olarak kurulan teşkilat; çatışmaların önlenmesi, insan hakları, Seçim gözlemi ve silahların rol, 15 üyeli Güvenlik Konseyi 'ne ait. Özellikle Veto yetkisine sahip beş daimi ü kontrolü gibi alanlarda faaliyet gösteriyor.
BM Genel Sekreteri nasıl seçiliyor?
Birleşmiş Milletler (BM), görev süresi 31 Aralık 2026'da sona erecek Genel Sekreter António Guterres'in halefini belirlemeye hazırlanıyor. Ocak 2027'de göreve başlayacak yeni Genel Sekreter için şu ana kadar beşi kadın, üçü erkek olmak üzere sekiz aday gösterildi.
Genel Sekreter, BM Şartı'nın 97. maddesi uyarı nca 15 üyeli Güvenlik Konseyi'nin tavsiyesi üzerine 193 üyeli Genel Kurul tarafından atanıyor. Süreçte özellikle veto yetkisine sahip beş daimi üye olan ABD, Rusya, Çin , İngiltere ve Fransa 'nın tutumu belirleyici. Daimi üyelerden herhangi birinin veto ettiği bir adayın seçilmesi mümkün değil.
Ancak bu ülkeler şu ana kadar tercih ettikleri aday konusunda kamuoyuna açık bir tutum ortaya koymadı.
Güvenlik Konseyi'nin adaylar üzerindeki değerlendirmesinin ardından Genel Kurul atamayı resmileştiriyor. Bu yılki süreçte adaylar ayrıca Genel Kurul'da düzenlenen ve üye devletler ile sivil toplum temsilcilerinin sorularını yanıtladıkları interaktif diyaloglara katıldı.
Sinirlioğlu'nun önünde bölgesel engeller olabilir
Sinirlioğlu'nun aday gösterilmesi halinde, adaylığın bazı ülkelerin itirazıyla karşılaşabileceği değerlendiriliyor.
Türkiye'nin komşusu Yunanistan , BM Güvenlik Konseyi'nin seçilmiş 10 üyesinden biri olarak süreci yakından takip ediyor ve Sinirlioğlu'nun olası adaylığına karşı çıkabilecek ülkeler arasında gösteriliyor.
Yunanistan merkezli Kathimerini gazetesinin haberine göre, Türkiye'nin Sinirlioğlu'nu BM Genel Sekreterliği için öne çıkarma girişimi Atina'da rahatsızlık yarattı.
Öte yandan, İsrail'in de Sinirlioğlu'nun olası adaylığına karşı çıkması beklenebilir.
Türkiye'nin Suriye yönetimiyle yakın ilişkileri bulunuyor ve Ankara, Suriye ordusuna destek sağlıyor. Türkiye ile İsrail ise Suriye'deki nüfuz mücadelesi nedeniyle gergin ilişkilere sahip.
İki ülke, Suriye'deki nüfuz alanlarını genişletmeye yönelik politikaları nedeniyle karşı karşıya geliyor.
İsrail'in BM Daimi Temsilcisi Danny Danon, geçen ay Güvenlik Konseyi'nin Suriye konulu toplantısında Türkiye'nin Suriye'deki askeri varlığını eleştirmişti.
Danon, Türkiye'nin Suriye'deki askeri varlığını genişlettiğini, askeri üsler kurarak bölgedeki etkisini artırdığını savunmuş ve Suriye topraklarının İsrail'e yönelik tehditler için kullanılabilecek bir askeri platforma dönüşmesine izin verilmemesi gerektiğini söylemişti.
Sinirlioğlu'nun olası adaylığının önündeki engellerin ne ölçüde etkili olacağı ise adaylık resmen açıklanıp BM Güvenlik Konseyi'ndeki süreç başladığında daha net ortaya çıkacak.
