Ana içeriğe geç

Biz Gazeteciyiz Haberleri, son dakika haberleri, yerel en güncel gelişmeler, siyaset, ekonomi, sağlık, eğitim, gündem, spor, teknoloji ve Türkiye geneli tüm özel haberler...

Medya Ombudsmanı Faruk Bildirici: Sulh Cezalar otomatik sansür aygıtı

Afyonkarahisar’da ikisi öğretmen, sekiz kişi öldürüldü zincirleme saldırılarda. Hemen ardından RTÜK’ten “yayın yasağı” açıklaması geldi:

SON DAKİKA
Medya Ombudsmanı Faruk Bildirici: Sulh Cezalar otomatik sansür aygıtı
Medya Ombudsmanı Faruk Bildirici: Sulh Cezalar otomatik sansür aygıtı

Afyonkarahisar’da ikisi öğretmen, sekiz kişi öldürüldü zincirleme saldırılarda. Hemen ardından RTÜK’ten “yayın yasağı” açıklaması geldi:

“İlgili karar, basın yoluyla olayları çarpıtma ve yanlış bilgi yaymak suretiyle ülke çapında infial yaratabilecek tarzda yayınlanan haberlerin önüne geçilebilmesi, olayın vahameti ve soruşturmanın selameti açısından önem arz etmektedir.”

İzmir Aliağa'daki Habaş Demir Çelik fabrikasındaki iş cinayetinde de 19 işçi yaşamını yitirdi; çok geçmeden yine Sulh Ceza Hâkimliği’nin yayın yasağı duyuruldu:

“..kararın gerekçesi; dezenformasyon ve toplumsal infialin önlenmesi, kamu düzeninin korunması ve soruşturmanın sağlıklı yürütülmesidir. Soruşturma tamamlanıncaya dek olayla ilgili her türlü haber, röportaj ve yoruma yayın yasağı konulmuştur.”

Sulh ceza hâkimlikleri, artık bu kararları otomatiğe bağladı. Her büyük olay sonrasında hiç gecikmeksizin yayın yasağı getiriyorlar. Bereket, dezenformasyon ve toplumsal infial olacakmış gibi mantık dışı gerekçelere dayandırdıkları bu kararlara hiçbir medya kuruluşu aldırmıyor.

Nitekim Afyon’daki cinayet de İzmir’deki kaza da haber oldu. Sadece medyanın büyük bölümü Adalet Bakanlığı’nın ricasına uyarak, İzmir’deki patlamanın ardından TIR şoförü T. İ.’nin kendini yakması olayına haberlerde yer vermedi.

Yayın yasakları, toplumun bilgilenmesini engellemeye yönelik sansür niteliğinde kararlar, söylenenlerin tersine dezenformasyonu besler. Dezenformasyonun asıl panzehiri şeffaflıktır.

İkili tartışmanın tek taraflı haberleri

Medya Ombudsmanı Faruk Bildirici: Sulh Cezalar otomatik sansür aygıtı

Adalet Bakanlığı bütçesinin TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’ndaki görüşmelerinde muhalefetin gündeme getirdiği konulardan biri de Adalet Bakanı Akın Gürlek’in tapu kayıtlarıydı.

Gürlek’in malvarlığıyla ilgili ilk eleştiri, “Mahkeme tapu kayıtlarının tümünü istemedi” diyen Yeni Partili Rize Milletvekili Tahsin Ocaklı’dan geldi. Akın Gürlek de onu “Bakın, Özgür Özel'e karşı tazminat davası açtım ve mahkeme 750 bin TL kısmen kabul kararı verdi. Dosyaya tapu kayıtları da geldi, 4 tane tapu kaydı var ama aynı şeyi tekrar tekrar tekrarlıyorsunuz” diye yanıtladı.

Ancak bu yanıt konunun kapanmasına yetmedi. Muhalefet milletvekillerinden “Pasif kayıtlar istenmedi” diye laf atanlar oldu. Söz sırası kendisine geldiğinde Yeni Parti İstanbul Milletvekili Turan Taşkın Özer de “Pasif tapu kayıtları mahkemeye gelmedi” diye konuştu uzun uzun.

Gürlek, önce “Tüm tapu kayıtları geldi, aktifler, pasifler, bu konuya tekrar girmeyeceğim” dedi. Ama sonra sözü İBB davasına getirdi, Özer’e, “Milletvekili olmasan evin aranacaktı” ve “Gel kaldıralım, benim hakkımda da kaldıralım dokunulmazlığı” diyerek meydan okudu.

Bu tartışma 10 Kasım’da sadece Sabah ve Türkiye gazetelerinde “Gel ikimizin de dokunulmazlığını kaldıralım” restleşmesi üzerinden görüldü. Sabah, komisyondaki tartışmayı 11 Kasım’da da “Sanık sandalyesi yerine komisyonda” haberiyle sürdürürken, Akşam da “Bakan Gürlek’ten dokunulmazlık resti” haberiyle katıldı salvoya. Hürriyet’te bu konuda haber yoktu ama Abdülkadir Selvi’nin “Dokunulmazlık restleşmesi Özgür Özel’e uzanır mı?” yazısında Gürlek’in sözleri işleniyordu.

Sabah ve Akşam’ın haberleri ile Selvi’nin yazısında önemli bir eksiklik vardı. Sadece Bakan Gürlek’in sözleri aktarılıyordu haberde ama Özer’in ne dediği yoktu. Sadece Türkiye gazetesinin haberinde “Özer, Gürlek’in malvarlığı ile yasal gelirleri arasındaki farkın açıklanması gerektiğini söyledi” cümlesiyle bilgisi verilmiş, tartışmanın o tarafı eksik bırakılmamıştı. Muhalif medyada da -beklendiği gibi- Özer’in sözleri eksik bırakılmamış, daha ayrıntılı verilmişti haberlerde.

Haberin tüm unsurlarının tamam olması ve yanıtsız soru bırakmaması önemlidir. Oysa sadece Gürlek’in sözlerini yansıtan haberler, okuyanın zihninde “Peki, bu tartışma neden çıktı? Özer ne söylemiş?” sorularını uyandırıyor. Elbette gazetecinin ya da medya kuruluşunun tarafı olabilir ama verilere karşı nesnel olmak kaydıyla...

Olmayan demeci yazdı

Medya Ombudsmanı Faruk Bildirici: Sulh Cezalar otomatik sansür aygıtı

Hayreddin Karaman, Yeni Şafak’taki “Fon Komplosu” başlıklı yazısında “Sayın Adalet Bakanımız gazetemizde açıkladı” deyip ekliyordu:

“Erdoğan’ı ve iktidarını bitirmek için bir komplo kuruluyor, rüşvet ile üst düzey denetim sorumluları teslim alınıyor, denetimsiz piyasaya hâkim olunuyor, milyarları belli ellerde toplayıp ekonomiyi çökertmeye teşebbüs ediliyor.”

Hayreddin Karaman, gazetenin neresinde buldu acaba Akın Gürlek’in böyle bir demecini okuyunca şaşırdım. Zira böyle bir demeç anımsamıyordum. Benim gibi Karar yazarları Taha Akyol, Akif Beki ve Mehmet Ocaktan da şaşırmış. Her üç yazar da “tüm aramalarına rağmen Akın Gürlek’in böyle bir açıklamasını bulamadıklarını” yazdılar.

İlahiyat profesörü olan Hayreddin Karaman, AKP çevrelerinde de sözüne itibar edilen bir isim. Gürlek’in demecini nerede, nasıl okudu bilmiyoruz ama yanıldığı açık. Böyle bir durumda en azından bir düzeltme yapması ve özür dilemesi beklenirdi, yapmadı. Güya eleştirilere yanıt verdi ama Gürlek’in olmayan demecini yazmasından hiç söz etmedi. Sanki “fon komplosu”ndan değil de mesele “Yazıcıoğlu suikastı ve komplosu” imiş gibi devam etti yazılarına.

Fred Çakmaktaş’ın derdi miydi zamlar?

Cumhuriyet’ten, Yeniçağ’a kadar onlarca hesaptan, “Adana’da bir kişi, akaryakıt fiyatlarına gelen zamları protesto etmek için “Fred Çakmaktaş” kostümü giydi, taş ve ahşaptan yapılma arabayla trafikte koştu” paylaşımı yapılmıştı. Görüntü de vardı bu paylaşımların altında.

Aralarında Ece Üner ve İbrahim Kahveci’nin de olduğu birçok kişi de bu paylaşımları alıntılayarak yeniden paylaşmış, sonra da birçok haber sitesinde “Adana’da akaryakıt zamlarına yaratıcı protesto” benzeri başlıklarla haber olmuştu bu olay.

Fakat bazı sitelerde “Fred Çakmaktaş” giysileriyle Adana caddelerinde koşturan kişinin sosyal medya fenomeni Erkan Toy (Erkan abi) olduğu yazıyordu. Erkan Toy’un sosyal medya hesabına baktım. İlgi çekmek için evin tabanını delip doldurduğu suya girmekten, metroda kapı önüne yatmaya kadar uçuk görüntüler üreten bir kişi.

“Fred Çakmaktaş” giysisi ve tahta arabayla çekilen görüntüleri de öyle, izlenme amaçlı. Kaldı ki, akaryakıt zamlarını protesto ettiğine dair ne bir sözü ne bir yazı var o görüntülerde.

“Akaryakıt zamlarını protesto” başlığı da gazetecilerin, ilgi çekmek için yaptıkları bir ekleme. Erkan Toy’a sorup ondan bir cümle bile almamışlar bu haberi yazanlar. Oturmuşlar, sosyal medyadaki görüntünün üzerine döşenmişler. Çok yazık, habercilik bu kadar yere düşmemeli.

Haber öldüren editörler

Medya Ombudsmanı Faruk Bildirici: Sulh Cezalar otomatik sansür aygıtı

“Çocuk yapma kediye köpeğe servet harca” başlıklı haber Türkiye gazetesinin ilk sayfasını kaplamıştı. Haberin spotunda da şu cümleler göze çarpıyordu:

“Maddi durum ve kariyer bahanesiyle çocuk yapmayan çiftler, kedi-köpekleri için her ay on binlerce lira harcıyor. Evlerdeki çocuk sesi azalırken, hayvan sayısı artıyor. Çocuk yetiştirecek paramız yok diyenler, hayvanlar için gözlerini kırpmadan servet harcıyor.”

Evli çiftlerin çocuk yapmak yerine köpek beslediği bilgisine nasıl ulaşılmış acaba diye merak ettim, arka sayfadaki haberi okudum. Heyhat, bu konuda tek cümle yoktu. Hatta haberde çocuk sözcüğü bile geçmiyordu. “Evcil hayvan ürünleri pazarının büyüklüğü”nün aktarıldığı haberde hayvan bakımının maliyeti, mama fiyatları, veteriner muayene ücretleri gibi bilgiler yer alıyordu.

Anlaşılan gazetede haberi yayına hazırlayan editör, kişisel yargılarını haberin başına yerleştirmiş, haberi öyle yayımlamıştı. Hiçbir editör, kendi yorumunu haberin başına koyamaz, haberde olmayan ifadeleri başlığa taşıyamaz.

Bir editör, haberin içeriğini yansıtmak yerine kendi yargılarını haberin başına taşırsa Türkiye gazetesinin haberi gibi bir sonuç çıkar ortaya. Türkiye’de evcil hayvan besleyenlerin ne kadarının çocuklarının olmadığını ya da çocuk yapmama kararı verenlerin ne kadarının evlerine kedi köpek aldıklarını bilmiyoruz; bu konuda bir veri yok bildiğim kadarıyla.

Haber gerçeği yansıtır, bilgi aktarır. İçeriğiyle örtüşmeyen, üstelik de gerçeği çarpıtan, dayanaksız başlık koymak haberi haber olmaktan çıkarır. Editörün cinayetidir bu.

Tek cümleyle:

· İHA, “Engelli genç kızı darp edip kredi başvurusu yaptırmışlar” haberinde iki şüphelinin adını kodlarken, mağdur kadının adını ve fotoğrafını açık biçimde kullandı.

· Sabah’ın “Temizlikçi doktor gibi ameliyata girdi” haberinde bu iddiayı Zafer Partisi Giresun İl Başkanı Mesut Aydın’ın ortaya attığı bilgisi yoktu; hastanenin suçlamaya yanıtı da alınmamıştı.

· Çin'in Ankara Büyükelçiliği’nin düzenlediği “Çin ile Tanıştım Haber Ödülleri” töreninde Çin gezisi sonrasında haber yapan Türk gazeteciler arasından seçilenlere ödüller verildi.

· Akşam, Türkiye, Yeni Akit ve Yeni Şafak gazeteleri, AKP’li Esenler Belediyesi’nin tanıtım metnini habermiş gibi ilan uyarısı koymadan yayımladı.

· CNNTürk’te Hakan Çelik, yaklaşık bir saatlik programın tümünü AKP’li Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanı Tahir Büyükakın’ın belediyecilik faaliyetlerinin tanıtımına ayırdı.

· Sözcü, Elips Haber’in, “Sigara ve alkole zam geliyor” haberini kaynak göstermeden kullandı; uyarı üzerine düzeltti ama oradan alan birçok sitede kaynak “Sözcü” olarak kaldı.

· Akit TV sunucusu Erkan Tan, Atatürk’ün anılmasından duyduğu rahatsızlığı “10 Kasım Kemalist ritüellere sahne oldu. Saat 09.05’te hızla akan trafikte duranlar trafiği kilitlediler hem de arkalarındaki sürücüleri tehlikeye attılar” diyerek dışa vurdu.

ELEŞTİRİ, ŞİKÂYETVE ÖNERİLERİNİZ İÇİN: [email protected]

Okur görüşleri
0 yorum
Yorum yaz
Yorumlar yayın ilkelerine göre incelenir.
Yorumları göster0 yorum
Henüz yorum yapılmamış. İlk Yorumu Siz Yapın
Puan Durumu
Trendyol Süper Lig
#TakımOP
1 GALATASARAY 11 28
2 TRABZONSPOR 11 25
3 AMED SPORTİF FAALİYETLER 11 23
4 BEŞİKTAŞ 11 22
5 KASIMPAŞA 11 20
6 FENERBAHÇE 11 19
7 KOCAELİSPOR 11 19
8 İSTANBUL BAŞAKŞEHİR FK 11 17
9 ARCA ÇORUM FK 11 16
10 GÖZTEPE 11 15
11 ÇAYKUR RİZESPOR 11 14
12 ERZURUMSPOR FK 11 14
13 CORENDON ALANYASPOR 11 12
14 GENÇLERBİRLİĞİ 11 11
15 TÜMOSAN KONYASPOR 11 8
16 GAZİANTEP FUTBOL KULÜBÜ 11 8
17 SAMSUNSPOR 11 7
18 EYÜPSPOR 11 3
16.11.2026 00:14
Daha fazla yükle