22 Eylül 2026’da Kahire’de imzalanan metinde, UNCLOS (Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi) vurgusu öne çıkarılırken; taraflar gelecekteki tehdit kaynaklarına karşı "hızlı ve birleşik ortak müdahale kapasitesi" geliştirme kararı aldı.
Doğu Akdeniz’de uzun süredir devam eden jeopolitik ve askeri rekabet, Yunanistan , Mısır ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) arasında imzalanan yeni bir bildiriyle kritik bir boyuta ulaştı. Yunanistan Savunma Bakanı Nikos Dendias, Mısır Savunma Bakanı General Ashraf Salem Zaher ve GKRY Savunma Bakanı Vasilis Palmas, 22 Eylül 2026 tarihinde Mısır’ın başkenti Kahire’de bir araya gelerek üç ülke arasındaki "6. Savunma Bakanları Üçlü Toplantısı"nı gerçekleştirdi.
Görüşmenin ardından Yunanistan Savunma Bakanlığı tarafından kamuoyuna duyurulan "Ortak Bildiri" (Joint Statement), Doğu Akdeniz’deki Enerji altyapılarının güvenliğinden ortak askeri müdahale mekanizmalarına kadar geniş bir yelpazede stratejik kararlar içeriyor.
Enerji Sahaları ve Tedarik Hatlarına "Askeri Kalkan"
Ortak bildiride dikkat çeken en somut başlık, Doğu Akdeniz’deki açık deniz enerji altyapılarının korunması oldu. Üç ülkenin savunma bakanları, bölgedeki gaz sahaları, enerji nakil hatları ve tedarik rotalarının her türlü tehdide karşı "ortak koruma çerçeveleri" altında güvenceye alınması konusunda görüş birliğine vardı.
Söz konusu madde, Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki hidrokarbon arama faaliyetleri ve Libya ile imzaladığı Deniz Yetki Alanları Sınırlandırma Mutabakatı sonrası ortaya çıkan hukuki ve askeri gerilim ekseninde değerlendirildiğinde, bölgesel denklem açısından kritik bir mesaj niteliği Taşı yor.
UNCLOS Atfı ve Hukuki Söylem
Bildiri metninde, üç ülke arasındaki iş birliği mekanizmasının bölgesel istikrarın temel direği olduğu iddia edilerek, ittifakın dayandığı ilkeler sıralandı. Metinde açıkça; Birleşmiş Milletler Şartı’na, Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi’ne (UNCLOS), devletlerin egemenlik haklarına, toprak bütünlüğüne ve iç işlerine karışmama ilkelerine atıfta bulunuldu.
Türkiye’nin UNCLOS’a taraf olmaması ve Ege ile Doğu Akdeniz’deki çakışan yetki alanlarına ilişkin tezleri göz önüne Alındı ğında, metindeki UNCLOS vurgusunun Ankara’nın hukuki konumunu uluslararası kamuoyu nezdinde sınırlandırma amacı taşıdığı değerlendiriliyor.
"Hızlı ve Birleşik Ortak Müdahale" Kararı
Bildirinin sonuç bölümünde alınan somut kararlar ise iş birliğinin sadece diplomasiyle sınırlı kalmayıp askeri alanda operasyonel bir boyuta evrildiğini gösteriyor. Bakanlar şu hayati maddeler üzerinde mutabakata vardı:
-
Ortak Müdahale Kapasitesi: Üç ülkeye yönelik her türlü tehdit kaynağına karşı gelecekte yaşanabilecek gelişmelere "hızlı ve birleşik yanıt verme" yeteneğini desteklemek amacıyla askeri ve savunma iş birliği çerçevelerinin güçlendirilmesi.
-
Bilgi ve İstihbarat Paylaşımı: Bölgesel düzeydeki askeri ve güvenlik tehditlerinin ciddiyetiyle orantılı olacak şekilde iletişim, istişare, bilgi/değerlendirme paylaşımı ile ortak kabiliyetlerin koordinasyonunun yoğunlaştırılması.
-
Medusa Tatbikatı ve Operasyonel Hazırlık: Üç ülkenin katılımıyla düzenlenen ve bölgesel olarak genişletilen "Medusa" kod adlı ortak askeri tatbikatın Sonuç ları övülerek; bu tür tatbikatların caydırıcılık, operasyonel koordinasyon ve savaş hazırlık seviyesini artırdığı vurgulandı.
Sınır Ötesi Tehditler ve Deniz Seyir Güvenliği
Görüşmede bölgesel çatışmaların tırmanması ve tırmanmanın coğrafi/zamansal olarak yayılmaması gerektiği ifade edilirken, terörle mücadele, yasadışı göç, insan Kaç akçılığı, organize suçlar ve deniz seyrüsefer güvenliğinin sağlanması gibi sınır ötesi tehditlere karşı pozisyonların koordine edilmesi gerektiği kaydedildi.
İmzalanan bildiri uyarı nca, Yunanistan, Mısır ve GKRY Savunma Bakanları Üçlü Diyalog Mekanizması’nın bir sonraki toplantısı 2027 yılı içerisinde Yunanistan’da gerçekleştirilecek.
