5 AB ülkesinden yeni bütçede kesinti çağrısı

BRÜKSEL (AA) - Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, Hollanda Başbakanı Rob Jetten, Avusturya Başbakanı Christian Stocker ve Finlandiya Başbakanı Petteri Orpo'nun AB'nin gelecek uzun vadeli bütçesine ilişkin ortak makalesi Politico internet sitesinde yayımlandı.

Liderler, Avrupa'nın mevcut durumda cesur tercihler yapması gerektiğini, mali kısıtlamaların bulunduğu bir ortamda yeni önceliklerin eskilerine eklenerek finanse edilemeyeceğini belirtti.

AB'nin uzun vadeli bütçesinin güvenlik, savunma, rekabet gücü ve inovasyon gibi Avrupa'nın karşı karşıya olduğu yeni ihtiyaçlara daha fazla odaklanmasını talep eden liderler, bunun için mevcut harcamalarda önceliklendirmeye gidilmesi gerektiğini kaydetti.

Liderler, AB Komisyonunun sunduğu yeni bütçe teklifinin ekonomik ve siyasi gerçeklerle uyuşmadığını savunarak, teklifin birkaç yüz milyar avro azaltılması çağrısı yaptı.

Üye ülkelerin kendi kamu maliyelerini kontrol altında tutmak için zorlu kararlar aldığı bir dönemde AB'nin de aynı mali disiplini göstermesi gerektiğini belirten liderler, AB kurumlarında personel sayısının artırılmasına da karşı çıktı.

Liderler, bütçede yapılacak tasarrufların Avrupa'nın güvenliği ve ekonomik gücü açısından öncelikli alanlara yönlendirilmesini istedi.

5 lider ayrıca, yeni harcamaların AB düzeyinde ortak borçlanmayla karşılanmasına karşı çıkarak, Kovid-19 salgını sonrasında oluşturulan kurtarma fonu kapsamında alınan borçların geri ödemelerinin gelecek bütçe üzerinde önemli yük oluşturduğuna dikkati çekti.

Söz konusu borçların geri ödemesinin 2028-2034 bütçesinde yaklaşık 170 milyar avroluk maliyet oluşturacağını bildiren liderler, borç geri ödemelerinin ertelenmesinin de sorunu ortadan kaldırmayacağını savundu.

Almanya, Danimarka, Hollanda, Avusturya ve Finlandiya'nın birlikte AB bütçesinin yaklaşık yüzde 40'ını finanse ettiğine işaret eden liderler, bu ülkelerin aynı zamanda AB ülkelerinin Ukrayna'ya sağladığı ikili desteğin yaklaşık yüzde 70'ini karşıladığını anımsattı.

Liderler, Avrupa'nın güvenliği için Ukrayna'ya desteğin sürdürülmesi gerektiğini ancak bu konuda diğer üye ülkelerin de daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğini kaydetti.

AB bütçesi, kurallar gereği harcamaların üst sınırlarının belirlendiği 7 yıllık dönemler için hazırlanıyor.

AB ülkelerinin temsilcileri, son dönemde 2028-2034 dönemini kapsayacak yeni Çok Yıllı Mali Çerçeve (MFF) üzerinde çalışmalara ve müzakerelere yoğunlaşıyor.

AB Komisyonu, 2028-2034 dönemi için yaklaşık 2 trilyon avro büyüklüğünde MFF teklifini sunmuştu.

Komisyon, yeni bütçeyle güvenlik ve savunma, rekabet gücü, göç, enerji ve iklim dayanıklılığı gibi alanlardaki yeni ihtiyaçlara daha fazla kaynak ayrılmasını, bütçenin daha esnek hale getirilmesini ve finansman programlarının sadeleştirilmesini amaçlıyor.

Yeni bütçenin 1 Ocak 2028'de yürürlüğe girebilmesi için siyasi anlaşmanın sağlanması gerekiyor.

Uzun vadeli AB bütçesine ilişkin karar, Avrupa Parlamentosunun (AP) onayı ve üye ülkelerin AB Konseyinde oy birliğiyle alınıyor.

Uzun vadeli AB bütçesi, üye ülkelerin gelecekteki bütçeye ne oranda katkı sağlayacakları ve bütçenin hangi alanlara odaklanacağı gibi konularda sert tartışmalara sahne oluyor.

Muhabir: Ata Ufuk Şeker