AB'den Karadeniz güvenliği için Bulgaristan'a 10 milyon euroluk destek

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Rusya'nın Ukrayna'ya karşı yürüttüğü savaşla bağlantılı dron saldırılarının ticari gemicilik faaliyetlerini giderek daha tehlikeli hale getirdiği Karadeniz'deki arama kurtarma çalışmalarını güçlendirmek amacıyla salı günü Bulgaristan'a 10 milyon euroluk acil yardım sağlanacağını açıkladı.

Von der Leyen, "Ticari gemileri batıran, gemileri ateşe veren, sivillerin ölümüne yol açan drone saldırıları... Denizde can kayıpları yaşanıyor. Deniz ulaşımı aksıyor ve sigorta maliyetleri hızla yükseliyor," dedi.

Von der Leyen, "Bu saldırıların amacı Avrupa'da korku ve belirsizlik yaratmak. Bu yöntemi biliyoruz ve buna karşı dayanıklılığımızı artırıyoruz. Avrupa'nın güçlü ve birlik içinde bir karşılık vereceğinden emin olabilirsiniz," ifadelerini kullandı.

Von der Leyen, açıklamayı Bulgaristan'ın Varna kentindeki Nikola Vaptsarov Deniz Harp Okulu'na gerçekleştirdiği ziyaret sırasında yaptı. Avrupa Komisyonu Başkanı, bir gün önce Romanya Cumhurbaşkanı Nicușor Dan ile görüşmek üzere Bükreş'i ziyaret etmişti. Bulgaristan Başbakanı Rumen Radev ile birlikte açıklamalarda bulunan von der Leyen, Karadeniz'deki deniz taşımacılığına yönelik tehditlere karşı Avrupa'nın daha güçlü bir karşılık vereceğini taahhüt etti.

Savaşın sona erdirilmesi için Rusya ile daha yakın diplomatik temas kurulmasını savunan Radev, soruşturmalar devam ettiği gerekçesiyle son saldırıların sorumluluğunu herhangi bir tarafa yüklemekten kaçındı.

Radev, ortak basın toplantısında gazetecilere, "Saldırının failinin kim olduğuna ilişkin daha fazla veri ve somut bilgi edinmek istiyoruz," dedi. Ancak Radev, daha önce yaptığı açıklamalarda, "mantığın" saldırıların Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik devam eden saldırganlığından kaynaklandığını gösterdiğini ifade etmişti.

Von der Leyen, pazartesi günü Karadeniz'deki son drone saldırılarından etkilenen AB ülkelerine yönelik ziyaretlerine başlamıştı. Bükreş'te yaptığı açıklamada, Romanya'nın arama kurtarma faaliyetlerini güçlendirmek için de 10 milyon euro sağlanacağını duyurmuştu.

Von der Leyen, Karadeniz Deniz Güvenliği Merkezi'nin hızlandırılmış şekilde kurulması için 50 milyon euroya kadar kaynak ayrılacağını ve projenin her iki ülkeyi de kapsayacağını söyledi.

Romanya'nın eski Dışişleri Bakanı Oana Țoiu, merkezin Romanya ve Bulgaristan'ın başlıca limanları olan Köstence ve Varna'da faaliyet göstereceğini açıklamıştı.

2025'in ortalarında yayımlanan AB Karadeniz Stratejisi'nin temel unsurlarından biri olan merkez, AB ülkelerinin karşılaşabileceği olası tehlike ve tehditlere karşı desteği koordine edecek, sahil güvenlik birimleri arasındaki iş birliğini güçlendirecek bir yapı olarak planlanıyor. Bu tehditler arasında deniz altı kablolarının kesilmesi ve diğer sabotaj eylemleri de bulunuyor.

Von der Leyen, projenin tamamlanmasına ilişkin "net bir takvim" açıklanacağı sözünü verdi. Avrupa Komisyonu Baş sözcüsü Paula Pinho ise salı günü yaptığı açıklamada, Brüksel'in merkezi 2027 yılına kadar faaliyete geçirmeyi hedeflediğini belirtti.

Rusya son dönemde, Ukrayna'nın tarım ürünlerinin yaklaşık yüzde 90'ını ihraç etmek için kullandığı Karadeniz'deki gemi ve altyapılara yönelik saldırılarını artırdı. Ukrayna'daki depolama tesisleri de giderek yoğunlaşan saldırıların hedefi oluyor.

Ukrayna Tarım Politikası ve Gıda Bakan Yardımcısı Taras Vysotskyi, eylül ayında Euronews'e yaptığı açıklamada, Avrupa'nın desteği ve "dayanışma koridorlarının" geliştirilmesi sayesinde Ukrayna'nın hasadını Karadeniz üzerinden uluslararası pazarlara ulaştırma konusunda "bir miktar ilerleme" kaydedildiğini söylemişti.