TBMM Adalet Komisyonu, “Terörsüz Türkiye” süreci kapsamında hazırlanan ve kamuoyunda “çerçeve yasa” olarak anılan Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifini görüşmek üzere toplandı. Toplantı öncesinde İYİ Parti milletvekilleri, komisyon salonunun toplantı saatinden 10 dakika önce açılmasına tepki gösterdi.
Komisyon Başkanı ve AK Parti İstanbul Milletvekili Cüneyt Yüksel, teklifin af ya da kişiye özel bir düzenleme olmadığını belirtti. AK Parti Grup Başkanvekili Abdulhamit Gül ise düzenlemenin yürürlüğe girmesi için tespitin yapılması ve bu tespiti doğrulayan Milli Güvenlik Kurulu kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasının temel koşul olduğunu söyledi.
Komisyon salonunda usul ve yer tartışması
Toplantının açılışında konuşan Cüneyt Yüksel, “Terörsüz Türkiye” süreci kapsamında kurulan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu’nun kuruluş sürecini, çalışmalarını ve bu çalışmalar sonucunda hazırlanan komisyon raporunu anlattı. Yüksel, “Terörsüz Türkiye” hedefini de aktardı.
Yüksel’in ardından teklifin ilk imza sahibi Abdulhamit Gül’e söz vermek istemesi üzerine, başta Yeni Yol Partisi Ankara Milletvekili İdris Şahin olmak üzere muhalefet milletvekilleri usul tartışması açılması talebinde bulundu. İYİ Parti Afyonkarahisar Milletvekili Hakan Şeref Olgun, milletvekillerinin ayakta kaldığını ve salonun ihtiyacı karşılamadığını belirterek toplantının başka salona alınmasını istedi.
Yüksel, teklif üzerinde öncelikle ilk imza sahibinin konuşması gerektiğini belirterek usul talebini karşılamadı. Komisyon salonunun görüşme için yeterli olduğunu ifade etti.
Cüneyt Yüksel: “Teklif af düzenlemesi değil”
Komisyon Başkanı Yüksel, teklifin anayasal yetkinin hukuk devleti ilkesi çerçevesinde kullanılmasının somut bir örneği olduğunu söyledi. Düzenlemeye ilişkin dört temel noktaya dikkat çekti.
Yüksel, teklifin bir af düzenlemesi olmadığını belirterek mahkumiyet hükümlerini ortadan kaldıran, suçların hukuki niteliğini değiştiren veya ceza sorumluluğunu kaldıran bir hüküm bulunmadığını ifade etti. Devam eden soruşturma ve kovuşturmalar ile kesinleşmiş mahkumiyet hükümlerinin tüm hukuki sonuçlarıyla yürürlükte kalacağını kaydetti.
Düzenlemenin kişiye özgü olmadığını da vurgulayan Yüksel, teklif kapsamındaki mekanizmaların kişisel değerlendirmelere değil, kanunda açıkça belirtilen objektif şartlara, somut olgulara ve yetkili makamların kararlarına dayanacağını söyledi.
Yüksel, teklifin geçici ve müstakil nitelikte olduğunu, belirli bir amaç ve süreçle sınırlı tutulduğunu belirtti. Kapsamı açıkça çizilen istisnai hükümlerin yorum yoluyla genişletilemeyeceğini ifade etti. Mekanizmaların işletilmesinin sıkı bir başlangıç şartına bağlandığını ve bu şartın Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu raporunda ortaya konulan kritik eşikle örtüştüğünü kaydetti.
Abdulhamit Gül: “Bu yasa ile silahlar susacak”
Kanun teklifinin ilk imza sahibi Abdulhamit Gül, düzenlemeye ilişkin bilgi verdi. “Terörsüz Türkiye” hedefinin şehitler ve gazilerin eseri olduğunu söyleyen Gül, onların emanetine sonuna kadar sahip çıkacaklarını belirtti.
Gül, Türkiye’nin enerjisini ve kaynaklarını 10 yıllardır sömüren, kalkınma ufkunu daraltan terör vesayetinin bütünüyle tasfiye edilme aşamasına geldiğini söyledi. Terör ve silahlı şiddetin yalnızca can kayıplarına yol açmadığını; demokratik işleyişi, sivil toplumu ve yerel kalkınmayı da sekteye uğrattığını ifade etti.
Gül, “Bu yasa ile silahlar susacak, demokrasi ve adalet güçlenecek” dedi. “Terörsüz Türkiye” sürecinin bir pazarlık ya da al-ver sürecinin sonucu olmadığını, toplumun beklentisiyle başlatıldığını belirtti. Silahların susmasının ardından bölgede huzurun teminatının Türkiye olacağını söyledi.
Teklifin 367 milletvekilinin imzasıyla sunulduğunu açıklayan Gül, imza sayısının ve imza sahiplerinin siyasi parti gruplarına dağılımının emsali pek görülmemiş, tarihi nitelikte bir siyasi mutabakatı gösterdiğini ifade ederek imza veren milletvekillerine teşekkür etti.
Düzenlemenin kapsamı ve MGK şartı
Gül, “Terörsüz Türkiye” sürecinin ekonomi, hukuk, demokrasi ve toplumsal huzur bakımından yeni fırsatlar oluşturacağını söyledi. AK Parti iktidarları boyunca inkar ve ret politikalarını kabul etmediklerini belirtti.
Gül’ün verdiği bilgiye göre kanunun yürürlüğe girmesiyle erteleme kararları kendiliğinden ve derhal uygulanmayacak. Bunun için öncelikle gerekli tespitin yapılması, ardından bu tespiti teyit eden MGK kararının Resmi Gazete’de yayımlanması gerekecek.
Teklifin kapsamı; örgüt suçları, propaganda suçları, örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar ile Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun’da düzenlenen suçlar olarak belirlendi.
Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçu, 1 Haziran 2005’ten önce işlenen ve müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren suçlar ile bu tarihten önce verilen müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezaları kapsam dışında tutuldu. Örgüt mensuplarının şahsi suçları da düzenleme dışında bırakıldı.
Gül, teklifin silah bırakan ve örgütsel faaliyetlerine bütün unsurlarıyla son veren PKK/KCK ile bunlarla bağlantılı her türlü oluşuma münhasıran hazırlandığını söyledi.
Soruşturma ve kovuşturmalar için öngörülen süreler
Teklifin 3’üncü maddesinde, kapsam dahilindeki suçlar nedeniyle yürütülen soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesine ilişkin usul ve şartlar düzenleniyor. Buna göre üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezası gerektiren suçlarla ilgili soruşturma ve kovuşturmaların 5 yıl süreyle ertelenmesi öngörülüyor.
Üst sınırı 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren suçlara ilişkin soruşturma ve kovuşturmaların ise 10 yıl süreyle ertelenmesi planlanıyor.
Komisyon toplantısı, milletvekillerinin kanun teklifinin tümü üzerindeki değerlendirmeleriyle devam ediyor.
