COP31'de gözler dünya liderlerinde: Kimler Antalya'ya gelmedi?

Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Konferansı COP31'de çarşamba günü çok sayıda dünya lideri konuşma yapacak. Ancak küresel ısınmanın etkileri giderek ağırlaşırken, bu yılki zirveye bazı önemli liderlerin katılmaması dikkat çekiyor.

İki hafta sürecek konferans, haftanın başında Antalya'da başladı. Avrupa'da yaşanan sıcak hava dalgaları, Nepal'de can kayıplarına yol açan seller ve Endonezya'daki büyük orman yangınlarının ardından hükümetler, iklim kriziyle mücadele konusunda giderek artan bir baskıyla karşı karşıya.

Zirvenin çarşamba ve perşembe günleri düzenlenecek üst düzey oturumlarında aralarında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva ve İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın da bulunduğu onlarca lider konuşma yapacak.

Ancak gözlemciler, bazı önemli isimlerin zirvede yer almamasına dikkat çekiyor. G7 ülkeleri arasında zirvede konuşması planlanan tek liderin İngiltere Başbakanı Andy Burnham olduğu belirtiliyor.

Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen Antalya'ya gelecek. Buna karşılık Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Almanya Başbakanı Friedrich Merz ve İtalya Başbakanı Giorgia Meloni zirveye katılmayacak.

Kanada Başbakanı Mark Carney ve Japonya Başbakanı Sanae Takaichi de açıklanan son katılımcı listesinde yer almıyor.

Düşünce kuruluşu E3G'de iklim diplomasisi uzmanı Cosima Cassel, Agence France-Presse'ye (AFP) yaptığı açıklamada, "Avrupa'nın önde gelen bazı liderlerinin gelmemesi üzücü. Bu COP'ta Avrupa'nın güçlü bir şekilde temsil edilmesine ihtiyacımız var" dedi.

AB'nin iklimden sorumlu üst düzey yetkilisi Wopke Hoekstra ise liderlerin zirvelere katılamamasının "tamamen alışılmadık bir durum olmadığını" söyledi. Hoekstra, liderlerin bu tür toplantılara katılamamak için pratik gerekçeleri olabileceğini belirtti.

Bununla birlikte Hoekstra, Brüksel'de gazetecilere yaptığı açıklamada, bu yılki iklim konferansına yönelik "beklentilerin pek de yüksek olmadığını" ifade etti.

İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan ise zirveyi, savaşların çevre üzerindeki yıkıcı etkilerine ilişkin Tahran'ın tutumunu dile getirmek için kullanacağını söyledi.

İran devlet televizyonuna göre Pezeşkiyan, Türkiye'ye hareket etmeden önce yaptığı açıklamada, "Bu konferansta ABD ve İsrail'in çevreyi tahrip eden eylemlerinden söz edeceğiz" dedi.

Fransa hükümeti, Macron'un zirveye katılmama gerekçesi olarak 11 Kasım'ın Birinci Dünya Savaşı'nın sona ermesini anma günü olmasını gösterdi. Macron'un perşembe günü ise İrlanda'da düzenlenecek AB zirvesine katılması bekleniyor.

Climate Action Network Europe Direktörü Chiara Martinelli, "Dünya liderleri küresel enerji dönüşümünün yönünü etkilemek istiyorsa, bunun için atılacak en iyi adımlardan biri bu zirveye katılmak" dedi.

Martinelli, "AB'nin en büyük ekonomilerinin liderleri zirveye katılmazken Ursula von der Leyen'in sahnede yalnız kalmasından endişe ediyorum" diye konuştu.

ABD ve Çin'in yokluğu dikkat çekiyor

ABD Başkanı Donald Trump'ın zirveye katılmaması ise sürpriz olmadı. Paris Anlaşması'ndan çekilen ve 2024'te yeniden seçilmesinden bu yana iklim müzakerelerine yetkili temsilci göndermeyen Trump, bu yılki konferansta da yer almayacak.

COP zirvelerine nadiren katılan Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'i ise Cumhurbaşkanı Yardımcısı Han Zheng temsil edecek.

Dünyanın en büyük iki ekonomisi olan ABD ve Çin, aynı zamanda küresel ısınmaya yol açan sera gazı salımlarında da ilk sıralarda bulunuyor. Bu nedenle iki ülkenin iklim müzakerelerinde temsil edilmesi, sürecin ilerlemesi açısından büyük önem taşıyor.

Cassel ise liderlerin katılımına ilişkin değerlendirmesinde, "Ama Lula bizimle" dedi.

Brezilya'da geçen ay düzenlenen cumhurbaşkanlığı seçimlerinde ormansızlaşmayla mücadeleyi savunan Lula'nın sağcı rakibi Flavio Bolsonaro'yu mağlup etmesi, iklim aktivistlerini rahatlatmıştı.

COP31'in ev sahibi Türkiye, ulaşım, binalar ve sanayide elektrifikasyonu hızlandırmayı amaçlayan gönüllü bir girişime öncülük ediyor. Girişim kapsamında, elektriğin küresel enerji tüketimindeki payının 2035'e kadar yüzde 35'e çıkarılması hedefleniyor.

AB ise elektrifikasyonun "temiz" kaynaklarla gerçekleştirilmesi gerektiğini vurguluyor. Bu yaklaşımın, Türkiye'nin önerisinde petrol, doğal gaz ve kömürün nasıl bir rol oynayacağı konusunda tartışma yaratması bekleniyor.

İklim değişikliğinin başlıca nedeni olan fosil yakıtlardan uzaklaşma hedefi, ülkeler tarafından ilk kez 2023 yılında kabul edilmişti. Ancak ülkeler, o tarihten bu yana düzenlenen yıllık COP konferanslarında bu hedef doğrultusunda somut ilerleme kaydetmekte zorlanıyor.