Fed kararı: Warsh enflasyon, petrol ve ABD ara seçimlerini tartıyor

ABD Merkez Bankası (Fed) çarşamba günü Orta Avrupa Saatiyle (CET) 19.00’da kararını açıkladığında, gösterge faiz oranını yüzde 3,75 ile 4 arasında sabit bırakmasının, Amerikalıların ara seçimlerde sandığa gitmesine bir haftadan az süre kala, yaygın biçimde bekleniyor.

Ancak enflasyon yüzde 3,7 seviyesinde seyrederken, enerji fiyatları zirvelerde ve aralıkta yeni bir artış olası görülüyor. Bu nedenle yatırımcılar, bundan sonrasına dair ipuçları yakalamak için Fed Başkanı Kevin Warsh’ı dikkatle izleyecek.

Piyasalar faizin sabit kalma ihtimalini yüzde 90’ın üzerinde görüyor; buna karşılık, CME Group’un faiz vadeli işlemlerini izleyen FedWatch aracına göre, Fed’in 8-9 Aralık toplantısında çeyrek puanlık bir artış olasılığı yüzde 73.

Böyle bir karar, Fed’in üç yıl içindeki ilk faiz artırımı olan eylül ayındaki yükselişinin devamı olacak. O tarihten bu yana birçok üst düzey yetkili, bir kez daha harekete geçme konusunda acele edilmemesi gerektiğini vurguluyor.

Başkan Yardımcısı Philip Jefferson, bir konuşmasında uzun vadeli borçlanma maliyetlerindeki sıçramaya dikkat çekerek, “Ben ve meslektaşlarım kendi kanaatimize varmak zorundayız ve bu daha fazla zaman alabilir” dedi.

New York Fed Başkanı John Williams da Buffalo Üniversitesi’ndeki konuşmasında aynı görüşü dile getirerek “acele etmeye gerek yok” ifadesini kullandı.

Siyaset de tabloya gölge düşürüyor.

“Fed, seçimden altı gün önce Beyaz Saray’ın gözüne parmak sokmak istemez” diyor Japon bankası SMBC’nin ABD biriminin başekonomisti ve eski Trump yönetimi yetkilisi Joseph LaVorgna.

Ancak herkes aynı çizgide olmayabilir.

Hem Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack hem de Dallas Fed Başkanı Lorie Logan, faizlerin enflasyonu dizginlemek için hâlâ yeterince yüksek olmadığını savunuyor. Bu nedenle artış yönünde oy kullanabilirler ve üç yetkiliye kadar karşı oy ihtimali bulunuyor.

Büyüme sürerken enflasyon yüksek seyrediyor

Sıkılaştırma yanlısı politika için gerekçeler hâlâ güçlü. ABD’de tüketici fiyatları eylülde, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 3,7 artarak ağustostaki yüzde 3,4’lük oranın üzerine çıktı. Gıda ve enerjiyi dışlayan çekirdek enflasyon yüzde 2,6’ya yükselirken, toptan fiyatlar yüzde 6,3 sıçradı.

Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee, söz konusu veriyi “moral bozucu” olarak nitelendirdi ve bugün gelinen düzeydeki temel enflasyonun “kabul edilemez” olduğunu söyledi.

Son üç aydır galon başına 4 doların üzerinde seyreden benzin fiyatları, ABD Çalışma Bakanlığı’na göre eylüldeki fiyat artışının yarıdan fazlasını oluşturdu. Dizel ise eylül sonlarında galon başına 6,53 dolarla rekor kırarak neredeyse tüm ürünlerin nakliye maliyetini artırdı.

Küresel petrol göstergesi Brent ham petrolünün varil fiyatı, pazartesi günü yüzde 6’dan fazla gerileyerek 19 Mart’tan bu yana görülen en yüksek kapanış seviyesi olan yaklaşık 117,4 dolardan düştü; gerileme, İran savaşıyla ilgili diplomasinin ivme kazandığı yönündeki izlenimlerle bağlantılı.

Salı günü bu haber yazılırken Brent, varil başına yaklaşık 110,8 dolar seviyesinden işlem görüyordu; bu rakam, şubat sonunda İran savaşı başlamadan önceki 72 dolarlık seviyenin hâlâ çok üzerinde.

Borçlanma maliyetleri de giderek daha fazla hissediliyor.

ABD’de 30 yıl vadeli ortalama konut kredisi faizi ekim başında yüzde 7,4’e çıkarak son üç yılın zirvesini gördü, ardından geçen hafta yüzde 7,32’ye geriledi; bir yıl önce bu oran yüzde 6,2’nin biraz altındaydı. Araştırma şirketi Oxford Economics, bu yılki artışın 5 milyon ek haneyi ev satın alma imkânının dışına ittiğini tahmin ediyor.

İlave faiz artışı beklentileri, ABD dolarını ana para birimleri karşısında 18 aylık zirvesine yakın tutmaya devam etti.

Bu arada ekonomi, şimdilik kırılmadan, daha çok eğilerek yol alıyor.

İstihdamda eylülde sadece 29 bin yeni iş yaratılırken işsizlik oranı yüzde 4,2’ye yükseldi. Buna karşın ABD ekonomisi ikinci çeyrekte yıllıklandırılmış bazda yüzde 2,2 büyüdü; Atlanta Fed’in GDPNow göstergesi ise üçüncü çeyrek için yüzde 3,5 büyümeye işaret ediyor.

Bir sonraki sınav, faiz kararının hemen ardından gelecek.

Perşembe günü CET ile 13.30’da ABD, üçüncü çeyrek büyümesine ilişkin ilk tahmini ve Fed’in tercih ettiği enflasyon göstergesi olan kişisel tüketim harcamaları (PCE) fiyat endeksine dair eylül verilerini açıklayacak.

“Fed yetkilileri hâlâ politikayı ölçülü bir hızda sıkılaştırma niyetinde görünüyor” diye yazdı Capital Economics’in Kuzey Amerika kıdemli ekonomisti Thomas Ryan, yayımladığı notta.

Gözler Warsh’ın üzerinde

Warsh, CET ile 19.30’da gazetecilerin karşısına çıkacak ancak şimdiye dek çok az ipucu verdi.

Bu ay Bangkok’ta Uluslararası Para Fonu ve Dünya Bankası’nın yıllık toplantılarında yaptığı konuşmada dünya ekonomisinin eylülden bu yana “genel olarak beklentilerimize uyduğunu” söyledi.

“Toplantılar hakkında ön yargıya kapılmam” diyen Warsh, aynı konuşmada “Fed’de fiyat istikrarını sağlayacağımızı çok açık biçimde ortaya koyduk” vurgusunda bulundu.

Piyasaya gelecekteki adımlar hakkında önceden sinyal verme uygulaması olan “forward guidance”a uzun süredir karşı çıkan Warsh, bu aracı kullanmaktan kaçınıyor.

Bank of America’nın ABD ekonomi araştırmaları direktörü Aditya Bhave, sürpriz bir artışın, “piyasalara artık bu yönlendirmeyi dinleyemeyeceklerini göstererek forward guidance’ı fiilen bitirebileceğini” söylüyor. Ancak çoğu ekonomist bunun gerçekleşeceğine inanmıyor.

Fed Başkanının bağımsızlığı da mercek altında.

Warsh, eylülde ABD Başkanı Donald Trump’ın faizleri düşürme çağrılarına direnmişti. Ancak Trump daha sonra Warsh’a “artık artırıma oy verebilirsin” dediğini anlattı ve o tarihten bu yana Fed Guvernörü Lisa Cook’u görevden alma baskısını artırdı.

Trump, Cook’un reddettiği mortgage dolandırıcılığı iddiaları nedeniyle görevden alınması için yeterli gerekçe olup olmadığını değerlendirecek üç kişilik bir komite kurdu. Cook’un gelecek hafta komite önüne çıkması bekleniyor.

Warsh cephesine gelince; eğer konuşmasında enflasyonun Fed’in yüzde 2’lik hedefine daha hızlı dönmesi gerektiği vurgusuna ağırlık verirse, yatırımcılar bunu aralıkta yeni bir faiz artışının teyidi olarak okuyacaktır.