Mahkeme kadınların yürüyüşüne konulan yasağı iptal etti: "Barışçıl gösterilere tahammül demokrasinin gereği"

(İSTANBUL) - İstanbul 6. İdare Mahkemesi, 25 Kasım Kadına Yönelik Şiddete Karşı Uluslararası Mücadele ve Dayanışma Günü kapsamında Beyoğlu'nda yapılması planlanan etkinliklere getirilen bir günlük yasağı iptal etti. Mahkeme kararında, "İfade edilen görüş ve eleştiriler ne derece sert ve rahatsız edici olursa olsun şiddet içermediği ve barışçıl niteliğini koruduğu müddetçe, yetkili makamların her türlü toplantı ve gösteri yürüyüşüne tahammül göstermesi ve hoşgörüyle yaklaşması demokrasinin bir gereğidir" tespitine yer verdi.

Beyoğlu Kaymakamlığı, "25 Kasım 2025 tarihinde yapılması planlanan toplantı, gösteri yürüyüşü ve diğer etkinlikleri, kamu düzeni ve millî güvenliğin sağlanması, suç işlenmesinin önlenmesi, kişi güvenliğinin korunması ve kişilerin çalışma ve seyahat hürriyetlerinin güvence altına alınması" gerekçeleriyle bir gün yasakladı.

Davacı Şevval Özkaya, söz konusu yasaklama kararının hukuka aykırı olduğunu belirterek iptali istemiyle dava açtı. Dava dilekçesinde, 25 Kasım etkinliklerine katılacak kişilerin anayasal demokratik haklarından mahrum bırakıldığı, toplantı ve gösteri yürüyüşünün yasaklanmasını gerektirecek gerçek bir tehlikenin ortaya konulmadığı belirtildi.

İstanbul 6. İdare Mahkemesi, 25 Kasım Kadına Yönelik Şiddete Karşı Uluslararası Mücadele ve Dayanışma Günü kapsamında Beyoğlu’nda düzenlenmek istenen etkinliklere kaymakamlık tarafından getirilen yasağı iptal etti.

"YASAKLAMA İÇİN AÇIK VE YAKIN TEHLİKE BULUNMALI"

Mahkeme kararında, toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkının demokratik toplumun en temel değerleri arasında yer aldığı vurgulandı. Bu hakkın, bireylerin ortak fikirlerini birlikte savunabilmelerini ve başkalarına duyurabilmelerini güvence altına aldığı ifade edildi.

Kararda, demokratik toplumlarda mevcut düzene itiraz eden ve barışçıl yöntemlerle değişiklik yapılmasını savunan kişilere de düşüncelerini ifade etme imkanı sunulması gerektiği belirtilerek, "Hükümetin politikaları ile ilgili olarak bireylerin tepkilerini barışçıl yöntemlerle ortaya koymaları çoğulcu demokrasilerin karakteristik özelliğidir. Bu kapsamda siyasi konulardaki fikir ayrılıklarında azınlık veya muhalif düşüncelerin ifade edilebilmesine fırsat verilmesi demokratik devletin yükümlülüğüdür" denildi.

Mahkeme, toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkına yönelik müdahalelerin demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun olması, kamu düzeni gibi meşru amaçlarla temel hakların kullanımı arasında adil bir denge kurulması gerektiğini kaydetti.

"GÖRÜŞ VE ELEŞTİRİLER NE DERECE SERT VE RAHATSIZ EDİCİ OLURSA OLSUN..."

Kararda, toplantı veya gösteriyi düzenleyenlerin savunduğu düşüncelerin içeriğinin, bu hakkın kullanılması bakımından önem taşımadığına işaret edilerek, şu ifadeler kullanıldı:

"Bir toplantı veya gösteri yürüyüşünde açıklanan düşünce ve görüşlerin sırf çoğunluk ya da siyasal iktidar tarafından benimsenmemesi veya onlarda rahatsızlık uyandırması nedeniyle yasaklanması veyahut sınırlanması mümkün değildir. İfade edilen görüş ve eleştiriler ne derece sert ve rahatsız edici olursa olsun şiddet içermediği ve barışçıl niteliğini koruduğu müddetçe, yetkili makamların her türlü toplantı ve gösteri yürüyüşüne tahammül göstermesi ve hoşgörüyle yaklaşması demokrasinin bir gereğidir."

"SOMUT VE YAKIN TEHLİKENİN VARLIĞI İDARECE ORTAYA KONULMADI"

Kaymakamlığın yasaklama kararının sosyal medyadan elde edilen bilgilere dayandırıldığı belirtilen kararda, etkinlikleri düzenleyecek gruplar ile vatandaşlar arasında sözlü ve fiziksel provokatif olaylar yaşanabileceği yönündeki değerlendirmelere yer verildiği aktarıldı.

Mahkeme, 2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu'nun 17. maddesi kapsamında belirli bir toplantının yasaklanabilmesi için suç işleneceğine dair açık ve yakın tehlikenin bulunması gerektiğini belirtti.

Kararda, toplantı ve gösteri yürüyüşlerinin yasaklanmasına yönelik müdahalelerin somut delillere dayanması gerektiği vurgulanarak, "Sınırlayıcı veya yasaklayıcı şartların varlığı ile somut tehlike veya açık ve yakın tehdit arz eden bu şartların tüm tedbirlere rağmen engellenemeyecek nitelikte olduğunu somut delillere dayalı, ikna edici ve yargısal denetime açık olacak şekilde göstermelidir" ifadesine yer verildi.

Mahkeme, dava konusu işlemde ve savunma dilekçesinde 25 Kasım Kadınlara Yönelik Şiddetle Uluslararası Mücadele ve Dayanışma Günü dolayısıyla yapılacak toplantı ve gösteri yürüyüşünün yasaklanmasına dayanak olarak, "etkinlikte suç işleneceğine ilişkin açık, somut ve yakın bir tehlikenin varlığının idarece ortaya konulmadığını" belirtti.

İstanbul 6. İdare Mahkemesi bu gerekçelerle 25 Kasım 2025 tarihinde Beyoğlu'nda yapılması planlanan etkinliklere yönelik yasaklama kararının iptaline karar verdi.

Davalı Beyoğlu Kaymakamlığı, 27 Ekim 2026 tarihinde oy birliğiyle verilen kararı, 30 gün içerisinde istinaf kanun yoluna başvurabilecek.