Irkutsk Veba Araştırma Enstitüsü'nde görev yapan 28 yaşındaki Daria Şipilova, Eylül ayının sonlarında Shelekhov Bölge Hastanesi'ne kaldırıldı ve geçen cuma gecesi Hayatını kaybetti .
Rusya 'nın ulusal Sağlık denetim kurumu Rospotrebnadzor, Şipilova'nın bedeninden alınan örneklerde yaptığı işle bağlantılı herhangi bir mikroorganizmaya rastlanmadığını açıkladı. Kuruma göre, araştırmacının ölüm nedeni “etiyolojisi bilinmeyen zatürre” olarak belirlendi.
Rospotrebnadzor ayrıca özel komisyonların enstitüde patojen mikroorganizmalarla bağlantılı herhangi bir kaza tespit etmediğini bildirdi.
Kremlin Sözcü sü Dmitriy Peskov da gazetecilere yaptığı açıklamada, yalnızca Rospotrebnadzor'un açıklamalarına güvenilmesi gerektiğini söyledi.
Bağımsız ve bölgesel Medya kuruluşlarının aktardığı verilere göre, Şipilova'nın 189 ila 197 temaslısı gözetim altına alınarak karantinaya alındı.
Temaslılara uygulanan ilk testlerin Sonuç ları negatif çıktı. Veba Araştırma Enstitüsü'nde çalışan 60'tan fazla kişi ise birkaç gün boyunca fiilen tesis içinde tutuldu.
Hastanelerde de karantina önlemleri alındı
Birden fazla bölgesel ve uluslararası medya kuruluşunun haberine göre Irkutsk'taki bazı hastanelerde de karantina önlemleri uygulandı. Bunların arasında bir doğum servisi de bulunuyor.
Bir hastanedeki hastalar, doktorların vebayı gerekçe gösterdiğini söyledi. Doğum yapmak üzere olan bir kadının yakınlarının ise ücretini ödedikleri doğuma refakat uygulamasına rağmen servise girmelerine izin verilmedi.
Komşu Buryatya bölgesinin yöneticisi Aleksey Tsıdenov, Şipilova'nın ölümünün ardından önce genç araştırmacının veba nedeniyle hayatını kaybettiğini söyledi. Daha sonra açıklamasını değiştirerek ölüm nedeninin “muhtemelen veba” olduğunu belirtti.
Irkutsk bölgesinin yetkilileri de cuma günü, bölge sakinlerinden veba gerekçesiyle Shelekhov'a seyahat etmemelerini isteyen bir mesaj yayınladı ancak daha sonra bu mesaj silindi.
Irkutsk Valisi İgor Kobzev ise pazartesi günü ölüm nedenini “nedeni bilinmeyen zatürre” olarak açıkladı.
Uluslararası kuruluşlar ne diyor?
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), olayın halk sağlığı açısından riskini Irkutsk bölgesi için düşük ila orta, Rusya genelinde düşük ve DSÖ avrupa bölgesi için çok düşük olarak değerlendirdi.
Örgüt, Rus yetkililerin Şipilova'nın temaslılarını belirleyerek izlemeye aldığını ve bu kişilerde tehlikeli bulaşıcı hastalık etkenlerine rastlanmadığını belirtti.
Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi (ECDC) ise Euronews'e yaptığı açıklamada durumu “yakından takip ettiğini” ve DSÖ ile temas halinde olduğunu söyledi.
ECDC temsilcisi, “Doğu Rusya'da kaynağı bilinmeyen ve veba olduğundan şüphelenilen bir zatürre vakasından haberdarız. Ancak bu şüphe henüz doğrulanmadı” dedi.
ABD'li yetkililer de gelişmeleri izliyor. Kazakistan ve Kırgızistan ise Rusya sınırındaki sağlık kontrollerini sıkılaştırdı.
Özbekistan da Rusya'nın Irkutsk bölgesinde özellikle tehlikeli bir bulaşıcı hastalık şüphesi bulunduğuna ilişkin haberlerin ardından halk sağlığı hazırlıklarını artırdı. Ancak ülke, teşhisin henüz doğrulanmadığının altını çizdi.
Rus medyasında iki teori
Rus medyasında olayla ilgili resmi makamlarca doğrulanmayan iki teori öne çıktı.
Telegram kanalları SHOT ve Baza'nın aktardığı ilk teoriye göre Şipilova, laboratuvarda veba etkeni bulunan bir test tüpünü kazara kırdı.
Ancak bazı uzmanlar bu ihtimali düşük görüyor. Yüksek riskli patojenlerle çalışmaların, koruyucu kıyafetler ve sıkı dekontaminasyon protokolleri eşliğinde, kapalı güvenlik kabinlerinde yürütüldüğüne dikkat çekiliyor.
İkinci teori ise enfeksiyonun, doğal veba rezervlerinin bulunduğu bir bölgede yürütülen saha çalışmaları sırasında bulaşmış olabileceği yönünde. Ancak Buryatya'nın bölge yöneticisi, Şipilova'nın bölgeyi Ziyaret ettiğini reddetti.
Resmi teşhis, yayımlanmış PCR test sonuçlarıyla henüz ne doğrulandı ne de kesin olarak dışlandı.
Vebaya Yersinia pestis bakterisi neden oluyor. En yaygın biçimi olan hıyarcıklı veba lenf sistemini etkiliyor. Hava yoluyla damlacıklar aracılığıyla insanlar arasında yayılabilen akciğer vebası ise hastalığın en tehlikeli formu kabul ediliyor.
Rusya'da insanlarda görülen son doğrulanmış veba vakaları 2014, 2015 ve 2016 yıllarında Altay bölgesinde kaydedildi. Vakaların tamamı dağ sıçanlarıyla temas eden kişilerde görüldü.
Doğal veba rezervlerinin ülkenin bazı bölgelerinde bulunmasına rağmen Rusya'da insanlarda veba vakaları nadir görülüyor.
