Macaristan'ın, Avrupa Birliği'nin (AB) askıya aldığı 10 milyar euroluk kurtarma fonuna erişebilmek için gerekli kriterlerin tamamını ağustos sonuna kadar karşılaması bekleniyor. Avrupa Komisyonu ve Macaristan hükümetinden yetkililerin değerlendirmelerine göre, kalan reformların tamamlanması halinde milyarlarca euroluk fonun önü açılacak.
Nisan ayında yapılan seçimleri büyük bir farkla kazanan ve Viktor Orban'ın 16 yıllık iktidarına son veren Macaristan Başbakanı Peter Magyar, seçim kampanyasında ülkenin dondurulan AB fonlarını yeniden serbest bırakma sözü vermişti.
Magyar ile Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, mayıs ayında Orban döneminde hukukun üstünlüğü ve yolsuzluk endişeleri nedeniyle dondurulan toplam 16,4 milyar euronun serbest bırakılması konusunda anlaşmıştı.
Bu miktarın 10 milyar eurosu, süresi bu yıl sona erecek olan AB'nin pandemi sonrası Kurtarma ve Dayanıklılık Fonu'ndan (RRF) sağlanacak. Geri kalan 6,4 milyar euro ise son başvuru tarihi bulunmayan Uyum Fonları kapsamında Macaristan'a ayrılmış durumda.
Avrupa Komisyonu'ndan bir kaynak, Euronews'e yaptığı değerlendirmede sürecin iyi ilerlediğini belirterek, “Macaristan'ın tüm kriterleri zamanında karşılaması ve sonbahara kadar kurtarma fonlarının tamamını çekmesi için her türlü şans var,” dedi.
Macaristan hükümeti de AB fonlarının serbest bırakılması için gerekli yasal düzenlemelerin ilerlediğini açıkladı.
Ulaştırma ve Yatırım Bakanlığı'ndan bir yetkili, hükümetin yükümlülüklerinin yaklaşık üçte ikisini yerine getirdiğini, kalan düzenlemelerin ise son aşamaya geldiğini söyledi.
27 kriterin karşılanması gerekiyor
Macaristan'ın ağustos sonuna kadar Avrupa Komisyonu tarafından belirlenen 27 “süper kriteri” yerine getirmesi gerekiyor. Bunların 21'i yolsuzluk ve şeffaflık, 4'ü yargı bağımsızlığı, 2'si ise AB fonlarının kullanımına ilişkin denetimlerle ilgili.
Macaristan, yargı reformuna ilişkin dört kriteri daha önce karşılamıştı. Ancak kalan şartları yerine getirmek için parlamentonun yaz aylarında bir dizi kapsamlı düzenlemeyi hızla hayata geçirmesi gerekti.
Haziran ayında parlamento, siyasetçilerin mal varlığı beyanlarına ilişkin kuralların sıkılaştırılması, kamu ihalelerinde şeffaflığın artırılması ve kamu yararına faaliyet gösteren varlık yönetimi vakıflarının kamulaştırılması gibi düzenlemeleri içeren kapsamlı bir yolsuzlukla mücadele paketini kabul etti.
Temmuz ayında ise RRF kapsamında öngörülen kriterlere uyum sağlamak amacıyla vergi düzenlemeleri yapıldı ve enerji sektörüne ilişkin yeni yasalar çıkarıldı.
Macaristan ayrıca, Orban dönemindeki olası yolsuzluklarla bağlantılı devlet varlıklarının geri alınması amacıyla yeni bir yolsuzlukla mücadele kurumu olan Ulusal Varlık Kurtarma ve Koruma Ofisi'ni kurdu.
Başbakan Magyar da Macaristan'ın Avrupa Kamu Savcılığı'na katılması için süreci başlattı.
Hükümet, fonların zamanında kullanılabilmesini sağlamak amacıyla ülkenin Ulusal Kurtarma Planı'nı da değiştirdi. Revize edilen planda enerji şebekesinin, demiryollarının ve kiralık konut stokunun modernleştirilmesine yönelik yatırımlar yer alıyor.
Macaristan'ın ağustos sonuna kadar tüm kriterleri karşılaması halinde Avrupa Komisyonu'nun eylül ayında reformları değerlendirmesi bekleniyor. Bunun ardından fonların ödenmesi için resmi talep yapılacak ve milyarlarca euroluk kaynağın yılın ilerleyen aylarında Macaristan'a aktarılması mümkün olacak.
