AB'den Macaristan'a 10 milyar euroluk fon onayı bekleniyor

Avrupa Komisyonu yetkilileri, Macaristan'ın Kurtarma ve Dayanıklılık Aracı (RRF) kapsamında tahsis edilen 10 milyar euroya yakın fonun neredeyse tamamının bu ayın ilerleyen günlerinde serbest bırakılmasının beklendiğini Euronews'e doğruladı.

Nisan ayında yapılan seçimleri büyük farkla kazanarak iktidara gelen Başbakan Péter Magyar, Viktor Orbán'ın 16 yıllık iktidarı döneminde dondurulan Avrupa Birliği (AB) fonlarının yeniden serbest bırakılmasını seçim kampanyasının temel vaatlerinden biri haline getirmişti.

Magyar ile Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, mayıs ayında Orbán hükümeti döneminde hukukun üstünlüğü ve yolsuzlukla mücadele konusundaki endişeler nedeniyle askıya alınan 16,4 milyar euroluk fonun serbest bırakılması konusunda anlaşmaya varmıştı.

Bu tutarın 10 milyar euroluk kısmı, AB'nin pandemi sonrası oluşturduğu ve bu yılın sonunda süresi dolacak olan Kurtarma ve Dayanıklılık Aracı'ndan (RRF) karşılanacak. Söz konusu fon kapsamındaki tüm ödemelerin kasım ayı sonuna kadar onaylanması ve yıl bitmeden gerçekleştirilmesi gerekiyor. Macaristan, Orbán döneminde yaşanan önemli gecikmelere rağmen AB'nin ödeme koşullarını yerine getirdiğini ağustos ayının sonunda duyurmuştu. Avrupa Komisyonu da kısa süre sonra doğrulama sürecini başlatmıştı.

Dosya hakkında bilgi sahibi olan ve isminin açıklanmasını istemeyen bir yetkili, Komisyon'un Macaristan'ınki de dahil olmak üzere RRF kapsamındaki kalan değerlendirmeleri kasım ayı sonuna kadar tamamlamayı beklediğini söyledi.

Macaristan dosyasında Komisyonun "önemli bir engel tespit etmediği" belirtilirken, bu durum Budapeşte yönetiminin talep ettiği tutarın tamamını ya da tamamına yakınını alabileceği anlamına geliyor.

Euronews'in edindiği bilgilere göre değerlendirme raporu gelecek hafta gibi erken bir tarihte yayımlanabilir.

Euronews'in mayıs ayında aktardığı üzere, Avrupa Komisyonu'nun Budapeşte yönetiminin fon koşullarını yerine getirmesine yardımcı olmak için başvurduğu temel yöntemlerden biri, yatırım kuruluşları aracılığıyla sermaye aktarımına izin vermek oldu.

Ağustos ayında kabul edilen revize edilmiş Macaristan Kurtarma Planı kapsamında toplam fonun üçte birinden fazlasına karşılık gelen 3,6 milyar euro, Macaristan Kalkınma Bankası'na ve yeni kurulan, tamamı devlete ait Demiryolu Araçları Şirketi'ne sermaye aktarımı için yeniden tahsis edildi.

Bununla birlikte Macaristan'ın, 27'si "süper kilometre taşı" olarak adlandırılan ve 100'den fazla diğer aşamadan oluşan koşulları da yerine getirmesi gerekiyordu. Parlamento, bu gereklilikleri karşılamak amacıyla yaz boyunca 100'den fazla yasada değişiklik yaptı. Değişikliklerin büyük bölümü yargı bağımsızlığı ve yolsuzlukla mücadele alanlarına odaklandı.

Revize edilen Ulusal Kurtarma Planı, ülkenin enerji şebekesinin, demiryolu altyapısının ve kiralık konut stokunun modernleştirilmesine yönelik tedbirleri de içeriyor.

Avrupa Komisyonunun olumlu tavsiye kararı vermesinin ardından, ödemelerin gerçekleştirilebilmesi için AB üyesi ülkelerin de bu kararı onaylaması gerekiyor.

Komisyon, Magyar hükümetinin hukukun üstünlüğü ve yolsuzlukla mücadele alanlarında reformları hayata geçirmesinin ardından eylül ayında Macaristan için dondurulmuş 4,2 milyar euroluk uyum fonunun serbest bırakılmasını onaylamıştı.

Buna karşılık, akademik özgürlükler ve LGBTI+ haklarına ilişkin koşullar henüz yerine getirilmediği için 2,2 milyar euroluk ek fonun serbest bırakılması engellenmiş durumda. Budapeşte yönetimi, söz konusu reformların hayata geçirildiğini gösteren kanıtları henüz Komisyona sunmadı.

Euronews, konuyla ilgili görüş almak üzere Macaristan hükümetiyle iletişime geçti ancak henüz yanıt alamadı.