ABD Başkanı Donald Trump pazartesi günü, Kiev ve Moskova’nın enerji hedeflerine yönelik saldırıları durdurma konusunda anlaştığını söyledi. Trump bu açıklamayı, yükselen yakıt fiyatlarının sorumluluğunu İran Savaşı ndan ziyade Ukrayna’daki savaşa bağlamaya çalıştığı yönünde eleştiriler sürerken yaptı.
Trump, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, “ Ukrayna , Rusya’nın enerji hedeflerini vurmamayı kabul etti. Rusya da aynısını yapmayı kabul etti!” ifadelerini kullandı.
“Dünyada dizel fiyatlarının yükselmesinin başlıca nedeni İran değil, Rusya-Ukrayna savaşı.”
Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy ise henüz resmi olarak teyit edilmiş bir anlaşma olmadığını ima etti. Zelenskiy, Ukrayna’nın “ortaklarına, kritik altyapının tahrip edilmesini durduracak bir anlaşmanın Rusya ile güvence altına alınmasını önerdiğini” söyledi.
Zelenskiy şöyle devam etti:
“Ortaklarımız, Rusya’nın elektrik sistemimize, diğer enerji tesislerine, kritik altyapıya ve gıda tedarik yollarına yönelik saldırılardan gerçekten Kaç ınmasını sağlamaya hazırsa, elbette biz de saldırılarımızı buna karşılık gelecek şekilde durdurmaya hazırız.”
Her iki savaş da küresel enerji piyasalarında ciddi şoklara yol açmış olsa da uzmanlar, küresel petrol arzında çok daha büyük çaplı aksamanın Orta Doğu’daki savaştan kaynaklandığına dikkat çekiyor.
ABD ve İsrail’in İran’a saldırılar düzenlediği şubat ayı sonlarında çatışmaların başlamasından bu yana petrol fiyatları hızla yükseldi.
İran güçleri saldırılara karşılık olarak, dünyanın petrol ve doğal gaz Taşı macılığı açısından en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’nı fiilen kapattı ve bu durum enerji piyasalarında büyük bir çalkantıya yol açtı.
Normal koşullarda dünyada deniz yoluyla taşınan petrolün yaklaşık dörtte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı, Washington ile Tahran arasındaki müzakerelerde temel anlaşmazlık konularından biri olmaya devam ediyor. Boğazdan geçen gemilere yönelik saldırılar da sürüyor.
Trump’ın açıklaması, hafta sonu İrlanda’ya yaptığı Ziyaret sırasında Kiev’e Rusya’nın dizel yakıt altyapısına yönelik saldırılarını durdurması çağrısında bulunmasının ardından geldi.
Gazetecilere konuşan Trump, “Zelenskiy’nin yapması gereken tek bir şey var. Rusya’daki dizel yakıt altyapısını vurmayı bırakmalı,” dedi.
Trump, “Başka hedeflerin peşinden gitsin ama dizeli vurmasın, çünkü dizel kıtlığına yol açıyor,” Diye devam etti.
Ukrayna, Zelenskiy’nin “uzun menzilli yaptırımlar” adını verdiği stratejinin bir parçası olarak son aylarda Rusya’nın enerji tesislerine yönelik saldırılarını artırdı. Bu strateji, Rus ekonomisini yıpratmayı ve Kremlin’in savaş kapasitesini sekteye uğratmayı amaçlıyor.
Rusya ise Şubat 2022’de Ukrayna’ya yönelik geniş çaplı işgalini başlatmasından bu yana Ukrayna’nın enerji altyapısına defalarca kez saldırı düzenledi. Moskova özellikle kış aylarında bu saldırılar aracılığıyla Kiev’i teslim olmaya zorlamaya çalıştı.
Diğer yandan, petrol fiyatlarındaki sert yükseliş, kasım ayında yapılacak kritik ara seçimler öncesinde Amerikalıların karşı karşıya olduğu yakıt maliyetlerini de artırdı. Seçimler, Trump’ın görev süresinin son iki yılında Kongre’nin siyasi dağılımını belirleyecek.
Demokrat Partili Kaliforniya Valisi Gavin Newsom, pazartesi günü X üzerinden yaptığı paylaşımda, yükselen maliyetler nedeniyle ABD Enerji Bakanı Chris Wright’ı hedef aldı.
Newsom, “Trump’ın İran savaşının Hürmüz Boğazı’ndaki geçişleri aksatacağını ve maliyetleri fırlatacağını herkes biliyordu. Öyleyse Enerji Bakanı Chris Wright bizi korumak için neden hiçbir şey yapmadı?” ifadelerini kullandı.
“Amerikalılar, Trump yönetiminin ne bildiği ve bizi öngörülebilir bu Sonuç lardan korumakta neden başarısız olduğu hususunda bir cevabı hak ediyor.”
