AB'nin Çin'e karşı yeni ticaret önlemine Pekin'den misilleme tehdidi

Çin'in Avrupa Birliği (AB) Büyükelçisi Cai Run, AB'nin Çin'in çıkarlarına yönelik tek taraflı önlemler alması halinde Pekin'in misillemede bulunacağını açıkladı.

Açıklama, Avrupa Komisyonu'nun Çin'in agresif ticaret politikalarının AB pazarında ciddi aksamalara yol açması durumunda Çin'in Avrupa pazarına erişimini kesebilecek ve "devre dışı bırakma mekanizması" (kill-switch) olarak adlandırılan yeni bir ticari savunma aracı üzerinde çalıştığı sırada geldi.

Cai, "Çin, ekonomik ve ticari meselelerin siyasallaştırılmasına, güvenlik kavramının kapsamının aşırı genişletilmesine ve tek taraflı ya da azami baskı yöntemlerine başvurulmasına karşıdır," dedi.

Çin'in AB'nin kısıtlayıcı ve ayrımcı önlemler alması halinde karşılık vereceğini belirten Cai, "AB tarafı Çin'e yönelik kısıtlayıcı ve ayrımcı tedbirler uygulamakta ısrar ederse Çin, çıkarlarını kararlılıkla korumak için karşı önlemler almak zorunda kalacaktır," ifadelerini kullandı.

AB'nin Çin karşısında günlük 1 milyar euroya ulaşan rekor düzeyde bir ticaret açığı verdiği bir dönemde Brüksel, düşük maliyetli Çin ürünlerinin Avrupa pazarına girişini sınırlandırmaya çalışıyor. Çin gümrük verilerine göre, söz konusu ithalat son bir yılda yüzde 25 arttı.

Geçen ekim ayında AB liderleri, siyasi veya ekonomik faaliyetleri AB pazarında ciddi sonuçlara yol açan ülkelere karşı hızla devreye sokulabilecek bir mekanizma geliştirmesi için Avrupa Komisyonu'na görev vermişti.

Fransa ve Almanya'nın girişimi

AB Ticaret Komiseri Maroš Šefčovič, çarşamba günü Avrupa Parlamentosu üyelerine yaptığı açıklamada, söz konusu aracın yıl sonuna kadar sunulmasının planlandığını belirtti. Şefčovič, mekanizmanın AB'nin "Avrupa Birliği'ne yönelik ihracatı sınırlandırmak da dahil olmak üzere çok daha hızlı tepki vermesini" sağlayacağını söyledi.

Şefčovič, aracın "AB'ye adil davranmayan veya Avrupa'nın çıkarlarına zarar veren ülkeleri" hedef alacağını ifade etti.

Herhangi bir ülkeyi doğrudan hedef almayan genel bir mekanizma olarak tasarlanan düzenlemenin, üretim fazlasını satmak için AB'nin 450 milyon tüketicilik pazarına büyük ölçüde bağımlı olan Çin'in çıkarlarını doğrudan etkilemesi bekleniyor.

Fransa ve Almanya, her AB üye devletinin artık Pekin ile ticaret açığı verdiği ve Çin ithalatının sanayilerinin tüm sektörlerini tehdit ettiği bir dönemde, ekim ayı başında böyle bir araç için bastırdı.

Fransız-Alman hamlesi, ticaret ilişkilerini yeniden dengelemeyi amaçlayan ve bir önceki haziran ayında başlayan Brüksel-Pekin müzakereleri sürerken geldi. Aynı zamanda bu hamle, Komisyonun 9 Ekim'de hibrit otomobil ithalatını azaltmak amacıyla Çin ile anlaşmaya varmasından sadece birkaç gün önce gerçekleşti.

Otomobillere ilişkin anlaşmanın ardından, AB ve Çinli yetkililer arasında teknik düzeydeki görüşmeler yeniden başladı; Brüksel, benzeri anlaşmaları diğer sektörlerde de tekrarlamayı umuyor. Šefčovič ile Çin Ticaret Bakanı Wang Wentao arasında Mart 2027 için yeni bir toplantı planlanıyor.

Durumun aciliyeti nedeniyle AB liderleri, AB pazarındaki baskının Avrupalı üreticiler için sürdürülemez hale geldiği kimya ve makine sanayilerinde Çin ithalatına karşı kotalar ve gümrük vergileri de dahil olmak üzere önlemler alınmasını Komisyondan istedi.

Šefčovič, AB'de binlerce işin risk altında olduğunu belirterek, AB-Çin ticaret meselesinin Avrupa'da siyasi bir konu haline geldiğini ve AB vatandaşları arasında beklentilerin yüksek olduğunu defalarca vurguladı.

Hazirandan bu yana Çin ile görüşmeler sürmesine rağmen Avrupa Komisyonu, ürün bazında yürütülen soruşturmaların ardından Çinli üreticilerin haksız fiyatlandırma uygulamalarından veya Çin hükümetinin sübvansiyonlarından yararlandığının tespit edildiği ürünlerin AB'ye ithalatına ek gümrük vergileri uygulamaya devam etti.

Çin, AB'yi karşı önlemlerle tehdit etmekle ilk kez gündeme gelmiyor. Pekin daha önce de AB'nin yasama organları tarafından görüşülmekte olan Sanayi Hızlandırma Yasası'na (Industrial Accelerator Act) karşı misilleme uyarısında bulunmuştu.

Söz konusu yasa tasarısı, AB kamu ihalelerine erişimi sınırlandırmayı ve Avrupa pazarındaki yatırımlara katı koşullar getirmeyi amaçlıyor. Düzenlemede Çin'in adı açıkça belirtilmese de önlemlerin doğrudan Pekin'i hedef aldığı değerlendiriliyor.