Kallas: Rusya barış görüşmelerinde beni AB temsilcisi olarak istemiyor

AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Rusya'nın Ukrayna'ya karşı yürüttüğü savaşı sona erdirmeye yönelik müzakerelerde Avrupa Birliği'ni temsil etmeye hazır olduğunu söyledi. Kallas, dış politika sorumlusu olarak bu önemli görevi üstlenmesinin doğal olduğunu savundu.

Ancak Kallas, Rusya'ya ilişkin "sert" görüşleri nedeniyle "Rusların beni masada istemediğini" belirtti.

Kallas cuma sabahı yaptığı açıklamada, "Peki Rusya'yı kimin temsil edeceği konusunda bizim söz hakkımız var mı? Hayır, yok. Gerçekten güçlü bir ekibe sahip olmalıyız" dedi.

İrlanda'nın başkenti Dublin'deki gayriresmî AB liderler zirvesinde konuşan Kallas, Moskova ile yüz yüze görüşmelerin bir noktada yapılacağını bilerek kendisini yüksek temsilci olarak atayanların da aynı liderler olduğunu söyledi.

Kallas, "Haziran 2024'te liderler, güvenlik ve dış politika söz konusu olduğunda AB'yi kimin temsil edeceğine karar verdi. O dönemde, bu beş yıllık görev süresi içinde Ruslarla müzakere yapılacağı da konuşulmuştu" dedi.

"Liderler bu kararı değiştirmek isterse elbette değiştirebilir; karar onlara ait. Ama bence enerjimizi asıl müzakerelerin içeriğine odaklamalıyız" diye ekledi.

Kallas'a göre AB, ABD'nin Steve Witkoff ve Jared Kushner gibi özel olarak seçilmiş iki temsilciyle yürüttüğü müzakere modelini "kopyalamamalı". Birlik, bunun yerine kurumlar içinde tanımlanmış bir görevi bulunan kişiyi seçmeli.

Lizbon Antlaşması, dış politikanın koordinasyonu ve yürütülmesini Yüksek Temsilci'ye bırakırken, şu anda Antonio Costa'nın yürüttüğü Avrupa Konseyi Başkanlığı için de bir temsil görevi öngörüyor.

Avrupa Komisyonu ise diplomatik süreç açısından kritik önem taşıyan yaptırımlar, finansman ve üyelik gibi alanlardan sorumlu.

Özel temsilcilik için adı geçen isimler arasında Costa kısa sürede Kallas'ın önüne geçti ve şu anda en güçlü aday olarak görülüyor. Kallas ise Brüksel'de görüş ayrılıklarına yol açan bir isim olarak değerlendiriliyor ve üst düzey görüşmelerde giderek daha fazla geri planda kalıyor.

AB dış politikasında kararların oybirliğiyle alınması gerektiğine işaret eden Kallas, "Üye ülkelerin söyledikleriyle bağlıyım. Kendimi temsil etmiyorum. İki yıldır yaptığım gibi 27 ülkeyi temsil ediyorum" dedi.

Rusya'nın kendisine karşı çıkmasında Doğu Avrupalı olmasının payı bulunup bulunmadığı sorulan Kallas, Moskova'nın müzakere masasında "güçlü olan herkese" karşı çıkacağını söyledi.

Kallas, Rusya'nın "her zaman yaptığı gibi azami taleplerini kabul ettirmek istediğini" belirterek "tehditlere ve ültimatomlara" karşı çıktı.

"Elbette biriyle müzakere ediyorsanız istediğinizi elde edebilmek için karşı tarafın olabildiğince zayıf olmasını istersiniz. Bu çok açık" diyen Kallas, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Ama buna onlar karar veremez. Bu hakkı onlara verirsek, sahip olmamaları gereken bir kozu da ellerine vermiş oluruz."

Ukrayna ve ABD'nin Avrupalılardan görüşmeler için tek bir temsilci belirlemelerini istemesinin ardından özel temsilci konusu gündemde öne çıktı. Liderler bu meseleyi Dublin'de görüştü.

Üst düzey bir diplomat, "Avrupa'yı temsil edecek kişiye değil, verilecek mesaja odaklanmamız önemli" dedi. Diplomat, olası adayların tartışılmasının "Rusya'nın istediği gibi Avrupalılar arasındaki ayrılıkları körükleyebileceği" uyarısında bulundu.

Müzakereler şimdiye kadar teknik düzeyde yürütüldüğü için AB temsilcisinin nasıl bir rol üstleneceği ve hangi görüşmelere katılacağı henüz net değil.

Abu Dabi'deki son toplantıya Fransa, Almanya, Birleşik Krallık, İtalya, Avrupa Komisyonu, Avrupa Konseyi ve NATO'dan üst düzey yetkililer katılmıştı.

Kallas, AB temsilcisinin Birlik üyesi olmayan, ancak Ukrayna'nın önemli destekçileri arasında yer alan Birleşik Krallık ve Norveç adına konuşamayacağını da kabul etti.